ایده هاایده های صنعتی

پرلیت؛ ماده ی هزار چهره در تکنولوژی نوین

سفارش طرح توجیهی

مقدمه ای بر پرلیت

پرلیت نوعی سنگ شیشه آتش فشانی است و مقادیر کمی آب در داخل شبکه ی خود ذخیره کرده که در حرارتی حدود ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ درجه سانتیگراد ۱۰ تا ۲۰ برابر حجم خود منبسط شده و وزن مخصوصی بین ۶۰ تا ۱۲۰ کیلوگرم در هر متر مکعب پیدا می کند. این عمل خود موجب سبکی و تخلخل فراوان شده و از طرفی با توجه به سختی سنگ پرلیت که بین ۵ تا ۶ در مقیاس موس است، کاربردهای فراوانی در صنایع مختلف پیدا می کند:

از جمله در صنعت ساختمان به عنوان سنگدانه ی سبک جهت تولید بلوک های سبک؛ به عنوان فیلتراسیون در صنایع دارویی، غذایی و نوشابه سازی، به عنوان پر کننده در صنایع کاغذسازی، پلاستیک سازی، رنگ و سرامیک سازی به عنوان سرباره گیر در صنایع ذوب فلزات، به عنوان سبک کننده ی خاک و مکمل های کود شیمیایی در صنایع کشاورزی، جهت رطوبت رسانی مطلوب به ریشه ی گیاهان در صنعت پرورش گل و تولیدات گلخانه ای و برای تولید انواع نشاء در صنعت کشاورزی بدون خاک؛ همینطور برای آب بندی در چاه های حفاری در صنعت نفت و تونل سازی؛

به عنوان ساینده در تهیه ی خمیردندان و امثال اینها، در پالایشگاه ها و صنایع پتروشیمی برای ایزولاسیون بدنه ی تانکهاء در نیروگاه ها برای حفاظت و جلوگیری از افت حرارتهای بالا و در کپسول های انواع گازها برای ممانعت از بالا رفتن درجات حرارت پایین و بالاخره در محیط زیست برای رفع آلودگی های نفتی در سواحل، پالایشگاهها، نیروگاه ها و یا کارگاه هایی که با روغن و مواد آلودهی نفتی سر و کار دارند. البته مصارف متعدد دیگری هم دارد که به طور مفصل به آنها خواهیم پرداخت.

معرفی پرلیت

بشر از قرن سوم پیش از میلاد پرلیت را به عنوان یک شیشه آتشفشانی میشناخته است. نام پرلیت از لغت فرانسوی پرل به معنی مروارید مشتق شده است و کشف آن را به یک دندانپزشک آمریکایی نسبت میدهند که حدود سال ١٩١۴ در هنگام آزمایش روی مینای دندان یک بیمار متوجه انبساط سنگ پرلیت در اثر گرما گردید و نیز گزارش شده است که مصادف با این امر یک زمین شناس به هنگام خاموش کردن آتش سوزی سواحل جزیره نیلوس در یونان با ریختن ماسه های ساحلی روی آتش، متوجه شد که ماسه ها در اثر گرما متورم و منبسط شدهاند و بدین ترتیب فکر به کارگیری این سنگهای آتشفشانی در صنایع مصارف مختلف به میان آمد. ولی تا سال ١٩٨٢ تنها مشخص شده بود که پرلیت به عنوان یک سنگ آتشفشانی در اثر گرما افزایش حجم پیدا میکند و هیچ کاربرد صنعتی نداشت تا اینکه آزمایشهایی بر روی پرلیتهای موجود در کانسارهای نزدیک آریزونا در ایالت متحده آمریکا انجام گرفت و در نهایت تولید پرلیت برای مصارف صنعتی از سال ١٩۴۶ آغاز گردید. پی جویی و اکتشافات پرلیت در ایران از سال ١٣۵۵ آغاز گردید و تاکنون ذخایر زیادی نیز کشف شده است. اولین ذخیرهای که توسط سازمان زمین شناسی کشف و مطالعه شده، ذخایر پرلیت سفید خانه در ناحیه میانه بوده است.

مشخصات کلی پرلیت

پرلیت به یک شیشه ولکانیکی آلومینه سیلیکاته با ترکیب مشابه ریولیت یا آندزیت اطلاق می شود که مقدار دو تا پنج درصد (۵-٢) آب در شبکه بلوری خود جای داده است و با یک سیستم شکافهای متحدالمرکز یا شعاعی معروف به بافت پرلیتی مشخص میشود. پرلیت اغلب به صورت سنگی شکننده و نامتراکم با رنگ روشن دیده میشود که به دلیل تراکم ناچیز، این توده ها در اثر ضربات چکش به راحتی خرد شده و به اجزا اسفروئیدال متحدالمرکز تبدیل میشود که همین اجزا با ترکهای متحدالمرکز باعث اطلاق اسم بافت پرلیتی به سنگ گردیده اند. این بافت با انقباض و چروکیدگی به هنگام سرد شدن حاصل میشود که طی آن اشکال کروی پیازی شکل با قطری در حدود میلیمتر تا سانتی متر در سنگ به وجود می آید.

انواع پرلیت های تجاری

پرلیتهای تجاری در بافتهای مختلف، بسته به عمق جایگیری خود، حائز اهمیت هستند. جایگیری پیشنهاد شده عبارت است از: خارجیترین قسمت را پرلیت پامیسی تشکیل میدهد که به تدریج به طرف داخل بافت پرلیت، بهم فشرده شده و سرانجام فلسیک یا اسیدی تشکیل میشود. بر اساس این مدل انواع پرلیت عبارتند از:

  • پرلیت پامیسی
    نزدیک به سطح، دارای وزن کم و کف دار است. در محیط تشکیل چندین پرلیتی، حفره دار شدن کمتر توسط فشار لیتواستاتیک و هیدرواستاتیک محدود میشود. در نتیجه حفرهدار شدن و درجه تغییر شکل حفرات، تابعی از فشار محدودکننده محلی و مقدار ویسکوزیته جریان در طول حفره دار شدن مایع سرد شونده سطحی میباشد. این نوع، تمایل به شکست و پودر شدن بیشتری دارد.
  • پرلیت گرانولار
    همجوار و عمیقتر از پرلیت پامیسی در جایگیری عمومی یافت میشود. بسیار چگالتر از بافت پوشاننده اش بوده، ظاهری شکری یا ساکاروئیدی، رنگ خاکستری تا قهوه ای چربی دارد که اغلب نوارهای جریانی نشان میدهد. از نظر اسباب کردن، نقطه ثابت انبساط و دامنه بندی در حد رضایت بخشی بوده و مغزه گیری از آن برای معدنکاری به آسانی صورت میگیرد.
  • پرلیت کلاسیکی
    از لحاظ چینه شناسی، زیر پرلیت گرانولار (دانه ای) در گنبد دیده میشود. جسم تیپیک خاکستری مرواریدی با اجزا متمرکز پوست پیازی است. به رنگ خاکستری تیره یا سیاه میباشد.
    ابسیدین در صورت وجود در داخل این پرلیت یافت میشود که آبگیری ابسیدین و تشکیل پرلیت از آنرا نشان میدهد. به طرف داخل جریان، مقدار ابسیدین در پرلیت کلاستیکی تمایل به افزایش دارد اگر چه در ذخایر پرلیت، هسته های ریولیتی، برشهای جریانی و دیگر مواد و ساختارهای بهم پیوسته با جریانهای ولکانیکی و گنبدها یافت میشود. علاوه بر ابسیدین که ممکن است حاوی ادخالهای شناخته شده تریدیمیت باشد اغلب مواد غیر قابل انبساط نظیر کوارتز، فلدسپات، بیوتیت، منیتیت و دیگر کانیهای نادر همانند محصولات شیشه زدایی، ممکن است در توده پرلیتی موجود باشد.

موارد مصرف و کاربرد پرلیت

گرچه بیشتر مصارف پرلیت در حالت منبسط شده آن میباشد ولی در بعضی مواقع از پرلیت خام نیز بسته به مشخصات فیزیکی و شیمیایی آن استفاده میشود که عمده این مصارف عبارتنداز : صنعت ریخته گری- ساینده ها- سنگ دکور و تزئینی و منبع سیلیس.
پرلیت منبسط شده در تهیه بتون سبک وزن، پرکنندگی، عایق حرارتی و صوتی، کشاورزی و به عنوان صافی (فیلتر کردن ) و ساینده استفاده میشود.

پرلیت را میتوان به نسبتهای مختلف با سیمان مخلوط کرد و از آن قطعه های سبک وزن تهیه کرد.
ملات پرلیت از ملات سیمان سبکتر، هدایت گرمایی آن کم و جذب صدای آن بیشتر است. پرلیت در رنگسازی، پلاستیک، لاستیک و عایق بندی فضای خالی دیوارهای دو جداره نیز به کار میرود. از پرلیت منبسط شده برای تهیه صافیهای مختلف جهت دفع کردن باکتری و جلبک ها در تصفیه خانه های سازمان های آب استفاده میشود که این صافیها برای پالایش آب میوه ها، شربتها و کارخانه تولید شکر استفاده میگردد.

  • دارو سازی: از پودر پرلیت در تهیه آنتی بیوتیک ها استفاده می گردد.
  • عایق حرارتی: صفحات پرلیتی که مخلوط پرلیت، آسبست و یک ماده چسباننده نظیر گچ میتوان تهیه نمود.این صفحات وزن کم دارند و به عنوان عایقهای خوب حرارتی و صوتی به کار میروند. صفحات جذب صدا، از مختلوط پرلیت و آزبست پرس شده تهیه میگردند که از آن به منظور عایق بندی مخازن و لوله ها تا دمای ١٠٠٠ درجه سانتی گراد استفاده میشود.
  • متالوژی: پرلیت خام اگر به صورت یک لایه روی مواد مذاب قرار گیرد، مانع اکسیده شده ماده مذاب، کاهش افت دما و جمع آوری سرباره میشود.
    بعد از خرد شدن و دانه بندی براساس خواص فیزیکی خود، کاربردهای کمی دارد(ریخته گری، ساینده در صابون، واکس، پاک کننده، تزئین، سنگهای دکوری، پوشش وسایل بازی گلف). در شیمی منبع سیلیس برای واکنش با آهک و تولید عایق های کلسیم – سیلیکات ،منعقد کننده سرباره ها ،پاک کننده سیلیس از اسید هیدروفلوریک مورد استفاده در تولید اسید فسفریک خوراکی در فرایند تر.
  • مصارف صنعتی: پرلیت منبسط به دلیل خواص مختلفی که دارد دارای مصارف متنوعی در صنایع مختلف میباشد که بیشتر این خواص در بخش مصارف ساختمانی و باغبانی اشاره شده است. در مقایسه با ورمیکولیت، پرلیت رطوبت نما نمیباشد در حالی که قادر به حفظ آب و مواد غذایی در حد ثابت در خود میباشد و آنها را از مایعات جذاب میکند نه از محیط. که این خاصیت باعث به کارگیری آن در عمق های سرمایی میشود حذف شود.
  • عایق کاری در دماهای پایین : مهمترین کاربرد پرلیت در دماهای خیلی پایین، استفاده از آن در عایق کاری و نگهداری مخازن قابل حمل و نقل نظیر تانکرها جهت نگهداری اکسیژن مایع، نیتروژن، آرگون،گاز طبیعی و دیگر گازهای صنعتی که به شکل مایع نگهداری میشوند، میباشد.

    ازآنجا که دمای این گازهای مایع از ٣٣- درجه سانتیگراد برای آمونیاک تا ٢۶٩- درجه سانتیگراد برای هلیم متغیر است لذا محدوده بکارگیری پرلیت در عایق کاری در دماهای پایین تر از صفر درجه تا ٢٧٠- درجه سانتیگراد خواهد بود.

    در زمینه کاربرد در دماهای پایین، از پرلیت در تقطیر هوا و به منظور تولید اکسیژن، نیتروژن وگازهای نادر نیز استفاده میشود. همچنین از پرلیت در پرکردن لایه بین دیواره خارج و داخلی مخازن حمل ونگهداری مایعات یا برج های تولید استفاه میگردد. مزیت پرلیت نسبت به سایر عایقها این است که پس از تغییر مخزن، مجدداً قابل استفاده میباشد.
    در کشورهای اروپایی بیشتر از فومهای پلاستیکی استفاده میشود ولی هنوز هم پرلیت در عایقکاری در دماهای پایین کاربرد فراوانی دارد.

  • عایق کاری در دمای بالا: عایق پرلیتی در صنایع فولاد و ریختهگری از قبیل سرباره ها، در مواد ذوب شده ای که سریعاً از پاتیلها سرریز مینمایند و یا در قالبهای گداخته و بالاخره در ماسه ریخته گری به عنوان عامل Cushion و در ساخت قطعات و آجرهای نسوز به کار میروند. همچنین پرلیت با کف و تفاله های روی مواد مذاب ترکیب شده و برداشتن سرباره از روی مواد مذاب به سهولت انجام میگیرد.
    پرلیت به علت داشتن خاصیت نسوزی که تا ١١٠٠ درجه سانتیگراد مقاوم است، در صنایع نسوز در تهیه بلوکها و آجرهای نسوز مورد استفاده قرار میگیرد.
  • مصرف پرلیت در نسوزها و صنایع ریخته گری: پرلیت به دلیل خاصیت اتصالات شیمیایی موجو در آن در صنایع نسوز بکار برده میشود و امروزه در تولید سیمانهای نسوز، بلوکها و آجر برای عایق کاری، دیگ های بخار، کوره های همگن سازی، کوره های آهنگری، کوره های عملیات حرارتی و کوره های ذوب مورد استفاده قرار میگیرد.

    پرلیت به عنوان افزودنی به ماسه ریخته گری در صنعت ریخته گری کاربرد دارد. خاصیت عایق پرلیت منجر به کاهش سرعت جامد شده مذاب گشته و مشکلات ریخته گری را کم میکند و نفوذ پذیری پرلیت باعث خروج گازهای سبک از محیط میگردد. قدرت توانایی سرد و گرم شدن ماسه های ریخته گری کاربرد دارد.

    خاصیت عایق پرلیت منجر به کاهش سرعت جامد شدن مذاب گشته و مشکلات ریخته گری را کم میکند و نفوذ پذیری پرلیت باعث خروج گازهای سبک از محیط میگردد. قدرت توانایی سرد و گرم شدن ماسه های ریخته گری با اضافه نمون پرلیت افزایش یافته و در نتیجه باعث کاهش عیب و نقص عمل انبساط میگردد و به این ترتیب در زمان و هزینه تمیز نمودن قطعات ریخته گری شده صرفه جویی میشود. همچنین در حین ریخته گری از پرلیت منبسط شده جهت حفظ حرارت در سطح مذاب استفاده میشود.

  • تولید مواد منفجره : ازپرلیت منبسط شده در تولید برخی مواد منفجره به عنوان یک عامل ایجاد تخلخل یا فضای خالی استفاده میشود. یکی از کاربردهای پرلیت در این زمینه بکارگیری آن در تهیه مواد منفجره امولسیونی است. که این مواد از یک فاز پیوسته سوخت کربنی، یک فاز امولسیفایر، یک فاز پراکنده از محلول آبی از یک اکسیده کننده غیر آلی به علاوه یک عامل ایجادکننده فضای خالی تشکیل میشوند. پرلیت منبسطی که در این مورد بکار میرود دارای چگالی از 0.23 تا 0.45 گرم بر سانتی متر مکعب میباشد.
  • مصرف پرلیت در صافیها : یکی دیگر از مصارف عمده پرلیت، استفاده از آن به عنوان کمک صافی در پالایش انواع مختلف مایعات از قبیل فاضلاب صنعتی کارخانجات، مشروبات الکلی و غیر الکلی، شکر، روغن، آب میوه، آب آشامیدنی و مواد شیمیایی میباشد. تخلخل زیاد و عدم ترکیب شیمیایی با موادی که تصفیه میشوند از مزایای عمده کمک صافیهای پرلیتی است که حتی قادر به صاف کردن مواد ژلاتینی با سرعت نسبتاً بالا میباشد و از نظر چگالی کمک صافی های پرلیتی ٢٠ تا ۵٠ درصد سبکتر از سایر فیلترها بوده و در نتیجه قادر به تصفیه اجزای کمتر از میکرون نیز میباشد. اینها عواملی هستند که باعث چربش کمک صافی های پرلیتی به کمک صافی هایی از جنس آزبست، بنتونیت، سلولز و دیاتومیت میگردند.

    کمک صافیهای پرلیتی به دلیل استریل و خنثی بوده دارای بیشترین کاربرد در فیلتراسیون مایعات غذایی، صنایع نوشابه سازی و داروسازی میباشند.
    بنابراین صنایع که از پرلیت به عنوان کمک صافی استفاده میکنند، عبارتند از: فرآوری مواد غذایی، صنایع داروسازی، صنایع شیمیایی، صنایع رنگ سازی، تصفیه آب، تولید شکر و شیرین کننده ها، تهیه مشروبات الکلی و غیر الکی، فرایندهای تولید چربیها و روغن نباتی و حیوانی و پالایش روغنهای صنعتی.

  • مصارف باغبانی و کشاورزی: اضافه کردن پرلیت به خاک مزایای مهمی دارد، ازجمله: میزان جذب و نگهداری آب آن زیاد است است که این موضوع سبب میگردد تا از تبخیر آب، جلوگیری شود و آب به مدت طولانی درخاک باقی بماند.

    مرطوب بودن خاک، موجب می شود تا نیاز خاک به آب کمتر باشد و بدین ترتیب از شسته شدن مواد غذایی خاک جلوگیری میشود. وجود خلل و فرج در پرلیت همراه با خاک، تبادل هوا و خاک را فزونی میبخشد و ریشه گیاهان به سهولت در خاک رشد مینمایند.

    از آنجا که عمده اکسیژن مصرفی گیاهان از طریق ریشه آنها تأمین میگردد لذا پرلیت به دلیل دارا بودن حفرات ریز هوا قادر است آب و اکسیژن مورد نیاز را به سهولت در اختیار ریشه قرار دهد. ترکیباتی که فاقد پرلیت میباشند قدرت آب دهی آنها ناچیز بوده و اکسیژن را پس میدهند که این باعث مسدود شدن تارهای کشنده ریشه و در نهایت خفگی گیاه در اثر کمبود اکسیژن میگردد.

    بنابراین پرلیت منبسط به دلیل خصوصیات زیر محیط مناسبی جهت رشد گیاهان ایجاد مینماید :

    1. اصلاح سیستم هوا دهی و آب دهی خاک
    2. قدرت نگهداری آب و مواد غذایی در خود و تغذیه مداوم گیاه
    3. دارا بودن PH خنثی (6.5 – 7.5) و عدم اختلال در رشد طبیعی گیاه
    4. عدم ایجاد تغییر ناگهانی در دمای خاک
    5. استریل بودن از نظر بهداشتی و جلوگیری از اثرات منفی گیاهان هرز و حشرات موذی
    6. دارا بودن ترکیبی مشابه ترکیب شیمیایی مواد تشکیل دهنده خاک و عدم ایجاد اختلال در ساختمان خاک
    7. نفوذ و پخش یکسان آن در خاک در حضور پرلیت
    8. بهبود عمل تهویه خاک در حضور پرلیت

    رقیب اصلی پرلیت در باغبانی و کشاورزی ورمیکولیت است و انتخاب هر یک از اینها بستگی به عواملی نظیر قدرت حفظ و نگهداری آب، خاصیت خنثی بودن، تخلخل خاک، قیمت، قابل دسترس بودن، کیفیت و استمرار قابلیت مهیا شدن در زمان زیاد دارد. موارد استفاده از پرلیت در کشاورزی و باغبانی عبارتند از :
    عامل رشد گیاهان، عامل تثبیت خاک و چمن، رشد و پرورش بذر، سیستم نگهداری آب در گیاهان گلدانی، هیدروپونیک و … .

    • رشد و تکثیر گیاهان : اختلاط مناسب و مطلوب پرلیت با کودهای شیمیایی و خاک برگ عامل مهمی در رشد و تکثیر میباشد. این مخلوط تهیه شده، زهکشی بسیار عالی درخاک بوجود آورده و رطوبت را درخود حفظ میکند و از ضعیف شدن ریشه و از بین رفتن آن در هنگام قلمه زدن یا کاشتن جلوگیری میکند. مخلوط مزبور به عنوان عامل رشد گیاهان گلدانی نیز مورد استفاده قرار میگیرید و از پرلیت مخلوط نشده در ته گلدانها جهت زهکشی خوب استفاده می شود. درگذشته تنها از پرلیتهای دانه درشت در مخلوط های پرلیت با کودهای آلی و خاک برگ استفاده میشد ولی امروزه از پرلیتهای دانه ریز نیز به طور گستردهای استفاده میشود بخصوص در مواقعی که قابلیت نگهداری آب بیشتر مورد نیاز باشد.
    • اصلاح خاک و چمن: خاکهای کشاورزی و باغبانی اغلب یا به صورت ماسهای هستند و یا به صورت رس، که خاکهای ماسهای به دلیل فاصلهدار بودن دانه ها، تمایل به حفظ رطوبت و شرایط خنثی در آنها کم است در حالی که در خاکهای رسی هوا به سختی جابجا شده و زهکشی نیز در آن به سختی صورت میگیرد هر چند که خاصیت تراکم پذیری درآنها بهتر است. اضافه نمودن پرلیت در هر دو نوع این خاکها باعث تعدیل شرایط و بهبود شرایط خاک میشود.

    اثر پرلیت درخاکهای ماسهای به صورت کاهش فاصله ذرات، افزایش قابلیت جذب رطوبت و حفظ و نگهداری آن و افزایش تمایل خاک به شرایط خنثی میباشد ولی نتیجه بکارگیری آن در خاک های رس عبارتند از:

    1. ایجاد فضاها و منافذ کافی جهت زهکشی و جابجا شدن هوا
    2. کاهش ترک خوردگی های خاک
    3. جلوگیری از تراکم خاک
    4. بهبود توزیع و انتشار ریشه گیاه درخاک
    5. بهبود رشد و نمو گیاه در هرفصل و موقعیت مکانی
    • رشد و پرورش بذر: در این مورد اغلب از پرلیت های دانه ریز استفاده میشود. از ویژگیهای بارز پرلیت منبسط که در این نوع کاربرد مفید هستند عبارتند از: توانایی نگهداری و حفظ رطوبت درمیزان ثابت، خاصیت عایق، توانایی آن در انعکاس نور خورشید به خاطر رنگ سفیدش که منجر به دمای یکنواخت در اطراف بذرهای در حال رشد میشود. در بذر کاری از مخلوط پرلیت با مواد آلی یا مخلوط پرلیت، مواد آلی و خاک استفاده میشود.
    • هیدروپونیک: هیدروپونیک یک لغت یونانی به معنای کشت در آب میباشد. در کشت به طریقه هیدروپونیک پرلیت در تهیه آب حاوی مواد مغذی که در رشد و نمو گیاهان کاربرد دارند مورد استفاده قرار میگیرند. این روش اغلب در جاهایی که فاقد خاکهای کشاورزی هستند، کاربرد دارند.

      در این زمینه پشم سنگ نیز مورد استفاده قرار میگیرد ولی عقیده بر این است که پرلیت منبسط بهتر است بخصوص در مواقعی که هدف رشد و گسترش ریشه باشد و این به خاطر توانایی پرلیت در حفظ و نگهداری آب و مواد غذایی در حد ثابت است. براساس مطالعاتی که برای کشت هیدروپونیک گوجه فرنگی
      انجام شده نتیجه شده است که میزان محصول در این حالت حدود ٧ درصد بیشتر از حالتی است که کشت در پشم سنگ صورت میگیرد.

      نکته دیگر این است که پرلیت منبسط استفاده شده در هیدروپونیک مجدداً قابل استفاده میباشد ولی ممکن است جهت استفاده مجدد، استرلیزاسیون پرلیت ضروری باشد.

  • سنگ نما: پرلیت منبسط به علت داشتن رنگ سفید برفی، قدرت کم و جذب روغن و پایین بودن هزینه تهیه مواد رنگی برای نماسازی مناسب است و در صورت دانهبندی، میزان کنترل کیفی محصول بیشتر شده و از آلوده شدن نما به گرد و غبار جلوگیری میکند.
  • محصولات پیش ساخته: پرلیت منبسط ممکن است با مواد سیلیکاتی جهت تولید اشکال محکمی از قطعات برای مصارف صنعتی متنوع مخلوط گردد که این قطعات میتوانند بلوک یا آجرهای کوره ها و یا قطعات مورد استفاده در لوله گذاریها و یا شکلهای پیچیده آن در وانها یا دستشویی های خانگی باشد
  • پرکننده: سختی پرلیت به همراه دانسیته کم و درخشندگی٨٠-٨۵% باعث شده تا از آن به عنوان پرکننده در بافتهای رنگی، پلاستیک، لاستیک طبیعی، عایقکاری سقف و بام ساختمانها و … استفاده شود
  • حمل کننده: پرلیت در مخازن برودتی و مجراهای حمل و نقل (گاز طبیعی ،آمونیاک، پروپان، اکسیژن، نیتروژن، هیدروژن ودیگر گازها) به کار میرود. این لوله ها معمولاً تانکهای فولادی دو جداره اند که عایق حرارتی درفضای بین دو جداره قرار میگیرد. ساختار سلولی و خنثی بودن پرلیت در PH 8 – 5.6 ، این امکان را فراهم میکند تا چند برابر وزن خودش مایعات را جذب و حمل کند. (علفکش، حشره کش، کود، ریشه زا و …) درمحیطهای ریشه های گیاهی بیرون خاک پرلیت محیطی استریل ایجاد میکند که رطوبت بهینه و سطح مناسب را فراهم میکند.
  • جذب کننده : پرلیت منبسط معمولاً به دلیل تواناییاش در جذب مایعات به اندازه چندین برابر وزن خود بعنوان یک جذب کننده مورد استفاده قرار میگیرد. پرلیت منبسط همچنین جهت تمیز کردن و آلودگی زدایی نفت و آب بصورت ترکیب با سایر مواد بکار برده میشود. نوعی پرلیت منبسط دارای رشته های سلولز و مواد ضد آب است که به هنگام اضافه شدن به نفت مادهای چسبنده و ارتجاعی بوجود میآورد که توانایی رفع آلودگی آب دریاها به هنگام پراکندگی نفت در اثر حوادث غیرمترقبه برای کشتی های نفتکش را دارا میباشد. همچنین از پرلیت جاذب نفت به منظور آلودگی زدایی سواحل و تعمیرگاه های ماشین از سطوح نفتی استفاده میشود.
  • محصولات پیش ساخته: پرلیت منبسط ممکن است با مواد سیلیکاتی جهت تولید اشکال محکمی از قطعات برای مصارف صنعتی متنوع مخلوط گردد که این قطعات میتوانند بلوک یا آجرهای کوره ها و یا قطعات مورد استفاده در لوله گذاریها و یا شکل های پیچیده آن در وانها یا دستشویی های خانگی باشد.
  • مصرف پرلیت در گل حفاری: مخلوط پرلیت با گل حفاری شامل آب، خاک رس، پوزولان و غیره جهت سهولت در حفاری های، نفت ،گاز،آب و چاه های زمین گرمایی به کار میرود. سیمان پرلیتی حاصل که مابین لوله جداری حفاری و دیواره چاه تزریق میشود از نفوذ آبهای اطراف و سایر آلودگیها جلوگیری میکند. علت استفاده از پرلیت سیمانی در مقایسه با سایر مواد سیمانی نظیر دیاتومیت، پوزولان و خاکسترهای آتشفشانی خاصیت سبکی آن است.
  • داروسازی: از پرلیت منبسط شده برای تهیه صافی های مختلف جهت جدا کردن باکتریها و جلبکها در تصفیه خانه های سازمانهای آب استفاده میشود. همچنین صافیهای تهیه شده از پرلیت برای پالایش آب میوه ها، شربتها و در کارخانههای تولید شکر مورد استفاده قرار میگیرد. پودر پرلیت در تهیه آنتی بیوتیکها به مقدار زیادی کاربرد دارد.

بررسی کالاهای جایگزین پرلیت

ازمواد جایگزین پرلیت میتوان به ورمیکولیت، دیگر مخلوط شوندههای سبک، پشم معدنی، کفهای پلاستیکی و پنبه نسوز در صنایع ساختمانی، دیاتومیت، ماسه سیلیسی، زئولیت و فیبرهای گیاهی در استفاده به عنوان صافی اشاره کرد.

مخلوط گچ و ماسه میتواند جایگزین مخلوط گچ و پرلیت شود. مشخصات مخلوط گچ و پرلیت نشان میدهد که به دلیل وزن کم قابل مصرف در ساختمان سازی بوده و موجب صرفه جویی در مصرف آن میگردد.

بتن ساخته شده با پرلیت به اندازه بتن ساخته شده از پومیس با مواد دیگر محکم نیست اما این مخلوط میتواند تا فشار ٢٠٠٠ پوند بر فوت مربع مقاومت داشته باشد. به هر حال خواصی نظیر وزن مخصوص کم، خاصیت عایق و مقاومت در مقابل آتش بتنهای پرلیتی را وسیله مناسبی جهت ساخت تیغه در ساختمانهای فلزی و پوشش سقف ساخته است.

از دیگر اختلافات پرلیت و پومیس میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • پرلیت پس از استخراج و خردایش بایستی در یک کوره منبسط شود لذا در مقایسه با پومیس مستقیماً پس از استخراج و دانهبندی بدون پخته شدن مصرف میگردد.
  • پومیس سنگین تر از پرلیت منبسط شده میباشد.
  • ازآنجا که پرلیت در شرایط کنترل شده در کوره منبسط میشود لذا در مقایسه با پومیس دارای خصوصیات کامل تری میباشد.
  • به علت آنکه پرلیت منبسط شده دارای حجم زیادی می باشد لذا پرلیت به صورت خام حمل شده و در محل مصرف منبسط میگردد، در حالیکه پومیس (حجم زیاد با وزن کم) بایستی به همان صورت اولیه حمل شود.

به هر حال همواره رقابت بین پرلیت و پومیس وجود داشته و عواملی نظیر عوامل جغرافیایی و مرغوبیت جنسی در این رقابت تأثیر خواهد داشت. در دنیای تجارت رقبای اصلی پرلیت، ورمیکولیت و دیاتومیت میباشند که هر دوی آنها برای تهیه پلاستر، مرغوب کردن خاکهای کشاورزی و به عنوان پرکننده مورد استفاده قرار میگیرد. که استفاده از از ورمیکولیت به عنوان پرکننده از ارزش اقتصادی و بهره دهی کمتری برخوردار است ولی در مرغوب کردن خاک های کشاورزی رنگ ورمیکولیت را که تیره است نسبت به رنگ سفید پرلیت ترجیح میدهند زیرا ذرات سفید پرلیت در زمینه تیره خاک جلوه زیبای ندارد.

شرکتهای داخلی عمده تولیدکننده و مصرف کننده پرلیت

معادن پرلیت در استانهای کردستان و آذربایجان قرار دارند که فرآوری آنها نیز در همین مناطق و استان اصفهان صورت میگیرد.
تولیدکننده و مصرف کننده پرلیت

بررسی اجمالی تکنولوژی و روشهای تولید پرلیت

  • بررسی روشهای موجود تولید:
    قسمت اصلی فرآوری پرلیت، خردایش تا ابعاد مورد نظر و دانهبندی آن و در نهایت پخت کانه جهت انبساط آن میباشد. بنابراین مرحله خردایش به طور تیپیک شامل سنگ شکنی مراحل اول و دوم و سوم بوده و سپس مراحل خشک کردن، طبقه بندی و سیستم های جذب گرد و غبار میباشد. سنگ شکنی مرحله اول توسط سنگ شکن فکی و یا ژیراتوری انجام میگیرد.

    مرحله دوم سنگ سکنی توسط سنگ شکنی فکی و یا مخروطی صورت گرفته و سپس محصول حاصل قبل از ورود به مرحله سوم سنگ شکنی و طبقه بندی تا رطوبت کمتر از یک درصد خشک میشود.

    سنگ شکنی مرحله سوم با استفاده از آسیاهای ضربه ای، میله ای و یا چکشی و یا توسط سنگ شکن های غلتکی و ژیرودیسک انجام میشود. از سرندهای ارتعاشی و کلاسیفایرهای هوایی جهت دستیابی به دانهبندی مورد نظر که معمولاً بین 0.8 تا 3 میلیمتر میباشد استفاده میشود. در صورتی که پرلیت خام مورد نیاز باشد، پرلیت دانه بندی شده به کارخانه های انبساط فرستاده میشود.

    قسمتی از پرلیت در مرحله فراوری به صورت دانه های خیلی ریز تولید میگردد. جداکننده های هوایی در مرحله طبقه بندی از خط فرآوری جدا میگردد که در صورت وجود تقاضا برای آنها، جمع آوری و بسته بندی شده و به فروش رسانده میشوند، و در غیر این صورت به عنوان باطله در محلی انباشته میشوند ولی تا آنجا که امکان داشته باشد بایستی عمل خردایش طوری انجام گیرد که حداقل مقدار ذرات ریز تولید گردد. شکل ١ فلوشیت تیپیک یک کارخانه فراوری پرلیت را نشان میدهد.

  • شرح تکنولوژی مورد نظر:
    از آنجا که در مورد پرلیت، عوامل متالوژیکی (عیار و بازیابی) مثل کانه های فلزی و یا برخی کانیهای غیر فلزی اهمیت چندانی ندارند و این پارامتر دانه بندی است که در هر دو شکل خام و پخته شده آن حائز اهمیت میباشد. لذا فرآوری این کانه مثل سایر کانه ها متنوع نخواهد بود. در نتیجه هدف از فرآوری پرلیت، تولید محصول خام و پخته شده آن با دانه بندی مشخص مورد نیاز در صنایع مختلف میباشد. در نهایت مراحل تهیه پرلیت به صورت زیر میباشد:
    • استخراج به طریق روباز با انجام آتشباری و یا بدون آتشباری
    • انجام عمل خردایش بر روی سنگ استخراج شده
    • دانه بندی سنگ خرد شده به اندازه های مورد نیاز در مصارف مختلف
    • پرلیت خام تولیدی دارای چهارنوع دانه بندی است که عبارتند از : زیر یک میلیمتر ، ١ تا ۵/١ میلمتر ٣/۵ تا ٢/۵ و میلیمتر ٢/۵ تا ١/۵ ،میلیمتر
    • بسته بندی دانه بندی شده خام عرضه آن به بازار مصرف
    • پخت پرلیت دانه بندی شده در کوره
    • دانه بندی پرلیت پخته شده برای مصارف مختلف
  • فلوچارت فرآیند تولید پرلیت:
    فلوچارت فرآیند تولید پرلیت

پیشنهاد نهایی جهت سرمایه گذاری در صنعت پرلیت

برای سرمایه‌گذاری دراین صنعت شهر‌های اطراف این معادن بیشترین مزیت را دارند و مهم‌ترین دلیل برای این توصیه چگالی پایین و سبک بودن این ماده معدنی و در نتیجه هزینه‌های بالای حمل آن است‌. در فرآیند تولید پرلیت مهم‌ترین عامل، آشنایی با شیوه‌های تولید و دانش فنی به منظور فرآوری آن با دانه‌بندی‌های مناسب جهت کاربرد در صنایع مختلف است‌.

به‌طور‌کلی سرمایه‌گذاری در صنعت پرلیت به سه بخش کلی شامل سرمایه‌گذاری در استخراج پرلیت، سرمایه‌گذاری در فرآوری و دانه‌بندی پرلیت خام و بالاخره سرمایه‌گذاری در محصولات کاربردی از پرلیت فرآوری شده در صنایع مختلف تقسیم‌بندی می‌شود که برای ورود به هر بخش سرمایه‌گذاری متفاوتی را می‌طلبد. سرمایه‌گذاری در استخراج پرلیت در شرایط فعلی که تولید پرلیت خام در کشور بیش از نیاز بازار است پیشنهاد نمی‌شود.

بنابراین بهتر است در دو بخش دیگر کار سرمایه‌گذاری کنید‌‌. برای سرمایه‌گذاری در فرآوری پرلیت به سرمایه‌ای در حدود ۷۰۰ میلیون تومان نیاز دارید. از این مبلغ ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون برای تجهیز خط تولید کارخانه است، حدود ۳۰۰ میلیون هم برای اجرای عملیات ساختمانی نیاز دارید، مابقی سرمایه را هم باید برای تامین مواد اولیه و سرمایه در گردش کار درنظر بگیرید‌‌. مهم‌ترین فضای سرمایه‌گذاری در صنعت پرلیت در تولید محصولات کاربردی از پرلیت است که می‌توان با برنامه‌ریزی مناسب آینده خوبی را برای آن متصور بود‌‌.

به دلیل گستردگی حوزه فعالیت در این بخش نمی‌توان در رابطه با سرمایه‌گذاری در این زمینه سخنی به میان آورد‌‌. اما آنچه کارشناسان به آن اعتقاد دارند سطوح مختلف سرمایه‌گذاری در این بخش است که سرمایه‌گذاران مختلف با سطوح سرمایه‌گذاری ۲۰۰ میلیون تا ۱۰۰ میلیارد تومان می‌توانند در صنایع کاربردی پرلیت در ایران وارد شوند‌‌. توصیه کارشناسان سرمایه‌گذاری در فرآوری و تولید چندین نوع محصول است که به این ترتیب میزان ریسک سرمایه‌گذاری تا حد زیادی کاهش خواهد یافت‌‌.

در رابطه با سود‌آوری سرمایه‌گذاری در این صنعت نکته مهم این است که در حال حاضر کاربرد‌ها و تولیدات حاصل از پرلیت در بازار ایران شناخته شده نیست، به همین دلیل باید راه دشواری برای تغییر ذائقه مردم پیمود اما آنچه مسلم است در صورت بازاریابی و تبلیغات مناسب این محصول می‌تواند جای خود را در بازار باز کند و سود‌آوری بالایی را برای سرمایه‌گذاران به همراه داشته باشد.

User Rating: 1.55 ( 1 votes)
به این مطلب امتیاز دهید:
1 رای5/5
گرد آورنده
ایـ توجیهی
برچسب ها
دانلود رایگان طرح توجیهی

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
سبدخرید حذف شد . Undo
  • هیچ محصولی در سبد وجود ندارد.
بستن
بستن