ایده هاایده های کشاورزی

آموزش احداث باغ انگور و نگه داری از آن

مقدمه

انگور از نظر سطح زیر کشت و میزان محصول یکی از مهمترین میوه های ایران و دنیا به شمار می آید. با این حال برای تولید محصول اقتصادی می بایست از زمان انتخاب محل باغ تا میوه دهی و برداشت، اصول علمی رعایت و مدیریت صحیح در باغ به اجرا گذاشته شود. بر همین اساس در این مطلب سعی شده است نکاتی که برای احداث یک باغ فنی انگور مورد نیاز می باشد به اختصار آورده شود، امید است مورد استفاده باغداران و علاقمندان به احداث باغ انگور قرار گیرد.با ای توجیهی همراه باشید.

احداث باغ انگور و نگه داری از آن

تاریخچه و اهمیت اقتصادی انگور

ایران از نظر تولید و صادرات کشمش در دنیا جایگاه مهمی داشته و به ترتیب در رتبه های هفتم و سوم قرار دارد. انگور در ایران از لحاظ تولید میوه در بین سایر محصولات باغی جایگاه اول را داراست.

بیزینس پلن مرتبط : طرح توجیهی احداث باغ داربستی انگور ۵ هکتار

انتخاب مکان برای کاشت انگور

بهترین مناطق برای توسعه انگور کاری مناطقی با تابستان طولانی وخشک و زمستانهای خنک می باشند. مناطق با رطوبت نسبی بالا برای کاشت انگور مناسب نیست. بارندگی در زمان گل دهی موجب اختلال در روند گرده افشانی و نهایتا کاهش تشکیل میوه در برخی ارقام می گردد

cc4ed6fd 3be8 4f66 884e dc3097555c88 300x250 - آموزش احداث باغ انگور و نگه داری از آن

تعیین تراکم کاشت انگور

انگور گیاهی چندساله، چوبی، خزاندار وبالارونده است که دارای ریشه قوی وطویل ومنشعب با قدرت عمق نفوذ ۳تا ۴متر به صورت طولی و عرضی می باشد بنابراین ریشه آن می تواند با حجم زیادی از خاک در ارتباط باشد .

اندام هوایی انگور شامل تنه، بازو، اسپور وشاخه یکساله روی بازوها هستند که باروری درخت را تحت کنترل دارند. این گیاه دارای دو نوع جوانه برگی وجوانه گل است که معمولا کنار برگهای سوم به بعد (گاهی تا دهم بسته به رقم) قرار دارند . با توجه به مطالب ذکر شده و شرایط منطقه، سطح زیر کشت، نوع رقم، نوع سیستم و تراکم کاشت مشخص می گردد.

اصولأ در مناطق معتدل فواصل کاشت بین دو ردیف از هم دیگر ۳ متر و روی ردیف ۲ متر در نظر گرفته میشود که دراین حالت ۱۵۰۰ اصله (بوته) در هکتار کاشته می شود. در مناطق گرم فاصله ردیف ها به ۲/۵ متر تقلیل می یابد. باید توجه داشت که در صورت کم بودن فواصل کاشت امکان استفاده از ماشین آلات کاهش خواهد یافت.

کاشت بایستی براساس نقشه و پس از تقسیم بندی زمین و در نظر گرفتن خیابان های اصلی و فرعی و باد شکن صورت گیرد. جهت کاشت باید بر اساس شیب و باد غالب منطقه و شدت تابش خورشید تعیین گردد.

نحوه تهیه بستر

به منظور تعیین وضعیت نفوذ پذیری خاک، باید بررسی های لازم صورت گیرد. برای این کار ابتدا با ایجاد چند پروفیل در محل احداث باغ، نفوذ پذیری طبقات خاک بررسی می شود.

در صورت اطمینان از مناسب بودن شرایط می بایست با استفاده از بیل مکانیکی و یا توسط کارگر گوده یا کانال هایی با حداقل عمق ۱/۵ متر در مکان های تعیین شده برای کاشت حفر و مجددا با خاک مناسب بازسازی نمود. در صورتی که لایه غیر قابل نفوذ وجود داشته باشد لازم است در زمان بستر سازی این لایه توسط ادوات مناسب شکسته و حذف شود.

دومین اقدام انجام آزمون آب و خاک است. با کمک این آزمون می توان به وضعیت بافت خاک و عناصر غذایی موجود در آن پی برد تا در زمان رشد درختان بتوان برنامه تغذیه ای را بر اساس این نیازمندی ها تنظیم نمود. با اضافه نمودن ماده آلی ویاکمپوست محلی به بستر کاشت، علاوه بر تأمین بخشی از مواد غذایی درخت میتوان ظرفیت نگهداری آب در خاک را افزایش داد.

انتخاب رقم

انگور دارای ارقام متعدد می باشد که هرکدام از این ارقام نیازهای خاص خود را دارند. درصورتی که رقم مناسب برای کاشت در منطقه انتخاب نگردد بعد از چند سال صرف هزینه به دلیل اقتصادی نبودن تولید، مجبور به تعویض رقم خواهیم شد.لذا توصیه میشود که با بررسی دقیق منطقه و مشورت با کارشناسان مربوطه نسبت به تعیین ارقام مناسب برای کاشت در منطقه تصمیم گرفته شود. تصاویر زیر برخی از ارقام مهم انگور را نشان می دهد.

انگور رقم رطبی

انگور رقم پرلت و رقم فلیم
رقم پرلت و رقم فلیم

ازدیاد و تکثیر انگور

انگور به روش های مختلف از جمله کشت بذر، قلمه زدن، پیوند، خوابانیدن وکشت بافت تکثیر می شود. مرسوم ترین روش تکثیردر ایران استفاده از قلمه می باشد. بهتر است ابتدا قلمه هایی با طول ۲۵ تا ۳۰ و قطر ۱ الى ۲ سانتیمتر از درختان مادری عاری از آفات و بیماری انتخاب و سپس در خزانه ای که از قبل آماده شده کاشته شوند(تصویر شماره ۵). قلمه ها پس از ریشه دار شدن و در زمان مناسب به محل اصلی باغ انتقال داده میشوند.

نهالستان انگور
نهالستان انگور

یکی دیگر از روش های تولید، کاشت قلمه درگلدان های پلاستیکی می باشد در صورت استفاده از این روش امکان انتقال نهال به زمین اصلی در ماه های مختلف سال وجود دارد.

تربیت و هدایت

یکی از عملیات ضروری در باغات انگور هدایت و تربیت درختان می باشدکه می بایست به طرز صحیح انجام شود .منظور از تربیت، شکل و فرم دادن به بوته های جوان است.

اصولا درختان انگور به سه فرم هدایت می شوند:

  1. فرم پاچراغی یا گوبله :

    در این روش پس از کاشت قلمه در محل اصلی(بهتر است که قلمه به دلیل رشد سریعتری که بعدا خواهد داشت قبلأ ریشه دار شده باشد) آنرا به شدت کوتاه کرده و تنها یک یا دو جوانه روی آن باقی می گذارند.

    از این جوانه در طول فصل رشد یک شاخه سبز و بسیار ترد و شکننده خواهد رویید که اوایل رشد نیاز به مراقبت زیاد دارد. پس از کاشت، نصب قیم در کنار بوته جوان ضروری است.در خلال اولین فصل رشد(سال اول) زمانی که طول شاخه به حدود ۷۵ سانتی متر رسید بایستی سربرداری صورت گیرد. این عمل موجب شکل گیری تاج خواهد شد. در مواردی که شاخه خیلی قوی نباشد می توان سربرداری را تا زمستان آینده به تعویق انداخت.

    در این زمان باید تمام شاخه های نزدیک به سطح زمین و نیز شاخه های ضعیف بالاتر از سطح زمین را قطع کرد و فقط ۲ تا ۴ شاخه نگه داشت. این شاخه ها در خلال فصل رشد بعدی(سال دوم پس از کاشت) تبدیل به شاخه هایی خواهند شد که باید در زمستان آن سال به حدی کوتاه شوند که هر کدام دارای ۲ تا ۳ جوانه باشند. در این هنگام باید دوباره تمام شاخه های اضافی که ممکن است روی تنه ظاهر شده باشند و نیز پاجوش ها را از ته قطع نمود.

    در سال دوم گیاه دارای ۸ تا ۱۲ شاخه خواهد بود که در زمستان آن سال اگر بوته قوی باشد می توان تا ۶ عدد آنها را نگهداری و بقیه را از ته قطع کرد.شاخه های نگهداری شده را نیز باید بسته به قوت و ضعف بوته تا حدی سر زنی کرد که روی آنها ۲ تا ۶ جوانه باقی بماند. بدین ترتیب بعد از ۳ الی ۴ سال تاج گیاه تکمیل می شود. پس از آن باید همه ساله در زمستان تعداد کافی جوانه جهت رشد و تولید میوه سال بعد روی شاخه ها باقی گذاشت و شاخه ها و جوانه های اضافی ونیز پاجوش های بوجود آمده در طول فصل رشد را قطع نمود.

    لازم به تذکر است که در این روش از نظر تعداد شاخه باقی گذاشته شده بین انگورهای دیم و آبی تفاوتی نیست، اما در شرایط دیم در روی هر شاخه ۲ تا ۳ جوانه و در انگورهای آبی روی هرشاخه ۴تا ۶ جوانه باقی گذاشته می شود بدین ترتیب درخت به فرم پاچراغی تربیت میشود.

  2. فرم خزنده :

    این روش عمدتا در اراضی شیب دار و دیم زارهای دارای بارندگی بالا رواج دارد.
    اصولا پس از کاشت نهال یاقلمه وسبز شدن در بهار همان سال دوشاخه انتخاب و عمود بر شیب هدایت می شوند. در سال های بعد هدایت شاخه ها ادامه پیدا می کند تا این شاخه ها به بازو تبدیل و نقاط بارده روی آن انتخاب شوند. همان طور که در تصویر شماره ۵ ملاحظه می گردد بوته حالت خزنده پیدا کرده و به صورت افقی روی سطح خاک قرار می گیرد.

    در این سیستم به دلیل تماس برخی از خوشه های میوه با خاک و همچنین عدم جریان مناسب هوا، احتمال گسترش بیماری هایی از جمله سفیدک و کپک وجود دارد .همچنین به علت طولانی بودن مسیر تغذیه (ریشه تا انتهای درخت) گاهی کیفیت میوه پایین می آید و بعضأ در دراز مدت قسمتی از تنه، دچار عارضه آفتاب سوختگی می شود.

    آفتاب سوختگی تنه در سیستم خزنده
    آفتاب سوختگی تنه در سیستم خزنده
  3. فرم ایستاده (داربستی) :

    در این سیستم که به ریسمانی نیز مشهور است بوته های مو به طور ایستاده و تا ارتفاعی معین پرورش می یابند. بوته انگور طوری تربیت می شود که بازوها بر روی مفتول سیمی هدایت و شاخه های میوه ده بین رشته های سیم قرار می گیرند. به دلیل رونده بودن انگور و با کمک پیچکها این روند تسهیل می گردد. اصولا در این روش هدایتی مرحله باردهی زودتر شروع میشود و میزان محصول بیشتری خواهیم داشت. بعلاوه انجام عملیات مکانیزه باغبانی در باغ هایی که متشکل از بوته های دارای فرم داربستی می باشند ساده تر از فرمهای دیگر است. به همین دلیل این روش به طور روز افزون مورد توجه می باشد.

بر روی داربست میتوان بوته مو را به شکل های مختلف هدایت و تربیت نمود. مرسوم ترین روش که به نام داربست افقی معروف است در زیر شرح داده می شود.

در این روش پس از طراحی و مشخص نمودن فواصل کاشت و انتخاب نقاط روی ردیف و حفر گوده و بازسازی آن طبق موارد ذکر شده می بایست داربست های مناسبی در باغ احداث نمود. معمول ترین شیوه احداث داربست، نصب پایه هایی به طول ۲/۵-۲ متر از جنس فلز، چوب یا سیمان در زمین می باشد.

فاصله دوپایه روی ردیف از یکدیگر ۸ متر در نظر گرفته می شود. بر روی این پایه ها دو یا سه رشته سیم گالوانیزه شماره ۵/ ۲ بکار گرفته می شود که اولی به ارتفاع ۵۰ سانتی متر از سطح زمین و دومی و سومی به ترتیب در ۵۰ و ۴۰ سانتی متر بالاتر از یکدیگر به طور افقی نصب می گردند (تصویر شماره 11). پس از آن بوته ها که روی ردیف به فواصل ۲/۵ متر از یکدیگر کاشته شده اند روی سیستم هدایت می شوند و حالت ایستاده پیدا می کنند

ایجاد ونصب سیستم ایستاده باغ انگور
تصویر شماره (۱۱) ایجاد ونصب سیستم ایستاده را نشان می دهد
باغ انگور با سیستم ایستاده ساده (با استفاده از لوله گالوانیزه)
تصویر شماره (۱۲) سیستم ایستاده ساده (با استفاده از لوله گالوانیزه)
باغ انگور با سیستم Y( با استفاده از قوطی)
تصویر شماره (۱۳) سیستم Y( با استفاده از قوطی)
باغ انگور با سیستم T ( با استفاده از قوطی)
تصویر شماره (۱۴) سیستم T ( با استفاده از قوطی)

نحوه کشت و هدایت اولیه در این روش نیز مشابه روش پاچراغی است با این تفاوت که در سال اول باید دو جوانه قوی در دو طرف شاخه( در حوالی پایین ترین رشته سیم) باقی گذاشته شود.

شاخه های حاصله از رشد این دو جوانه، به صورت افقی طوری به اولین سیم بسته می شوند که به رشد آنها لطمه ای وارد نشود. وقتی که طول شاخه ها به ۱۲۵ سانتی متر رسید باید سر برداری گردند تا با شاخه های بوته مجاور در هم نروند. این دو شاخه بنام باز و خوانده می شوند و اولین طبقه از شاخه های اصلی و دائمی گیاه بشمار می روند. روی بازوها باید تمام جوانه های رو به پایین را قطع کرد و تنها آنهایی را که رو به بالا هستند باقی گذاشت.

بدین ترتیب هر بازو دارای ۴تا ۶ جوانه می باشند که به فواصل ۲۰ تا ۳۰ سانتی متر از یکدیگر قرار گرفته اند. در بهار سال دوم که این جوانه ها شروع به رشد و تولید شاخه های رو به بالا می کنند باید شاخه ها را به سیم بالاتر به طور عمودی متصل کرد. این شاخه ها معمولا بر روی بند ۴ یا ۵ خود تولید خوشه گل و میوه خواهند نمود. پس از برداشت محصول باید در پاییز یا زمستان هر سال شاخه های روی هر بازو را تا حد ۲ تا ۳ جوانه کوتاه کرد. این جوانه ها به نوبه خود در سال سوم شاخه های باروری تولید خواهند کرد که مجدداروند ذکر شده تکرار میگردد.

مطلب مرتبط : طرح تولید روغن هسته انگور

در این روش همیشه تعداد طبقات بازویکی کمتر از تعداد رشته های سیمی است که بر روی داربست وجود دارد، به این معنی که اگر دو رشته سیم نصب شده باشد گیاه می تواند تنها یک طبقه بازو(دو عدد) و اگر سه رشته سیم وجود داشته باشد دو طبقه بازو(چهار عدد) و …. داشته باشد. هر طبقه با طبقه زیر خود حدود ۵۰ سانتی متر فاصله دارد، بنابراین هرچه تعداد بازوها بیشتر باشد ارتفاع داربست نیز بیشتر خواهد بود. برای ایجاد طبقات بالاتر باید در سال اول به جای دو جوانه ۳ عدد در انتهای شاخه انتخاب کرد.

در این حالت بالاترین جوانه را باید پس از رشد به رشته سیم بالایی متصل کرد تا قسمت دوم تنه را تشکیل دهد و دو شاخه دیگر را بایستی به شکل بازو در آورد.
وقتی ارتفاع شاخه عمودی به رشته سیم دوم رسید بایستی سربرداری صورت گیرد و از جوانه انتهایی برای تشکیل دو بازوی طبقه دوم و قسمت سوم تنه استفاده نمود. این کار را طی چند سال ادامه داده تاتنه به ارتفاع مورد نظر برسد. در این زمان شاخه اصلی باید سر برداری گردد.

در چنین حالتی بازوهای هر طبقه از بازوهای طبقه زیر خود یک سال جوانتر و از بازوهای طبقه بالاتر از خود یکسال مسن تر خواهند بود. در ارقام سریع الرشد انگور می توان همین نتیجه را در زمان کوتاهتر بدست آورد، برای این منظور سر شاخه اولیه به جای اینکه در حوالی رشته سیم اول سربرداری شود در سطح آخرین رشته سربرداری می گردد.

در سال دوم جوانه های این شاخه هر یک تبدیل به شاخه ای خواهند شد، تعدادی از این شاخه ها که در مجاورت سیم هستند (هر دو عدد در دو جهت مخالف) به صورت بازو در آمده و حفظ می شوند. بقیه شاخه ها را باید قطع کرد.بنابر این در ابتدای سال دوم پس از کشت، گیاه دارای تعداد مورد نظر طبقه و بازو خواهد بود و در همان سال نیز بارور میشوند.

چه موقع باید انگور را هرس نمود؟

هرس بوته های انگور می تواند از اواخر پاییز (بعد از ریختن برگ ها) تابهار (قبل از ظهور برگهای جدید) انجام شود.

لازم به تذکر است که هرچه هرس زودتر انجام پذیرد، رشد گیاه در بهار زودتر شروع می شود و هرچه هرس دیرتر صورت گیرد، ظهور گل ها و برگها در بهار نیز تا حدودی به تاخیر می افتد.به این ترتیب در مناطقی که سرمای بهاره ندارند می توان با جلو انداختن زمان هرس باعث شد که بوته انگور در بهار زودتر فعال و در نتیجه پیش رس شود.

همچنین در مناطقی که در پاییز هوا زودتر سرد می شود و به اصطلاح فصل رشد کوتاه است میتوان بازودهرس کردن بوته های دیر رس، باعث شد که جوانه ها در بهار زودتر باز شوند و بدین ترتیب میوه ها فرصت کافی برای رسیدن روی بوته بدست آورند.

برعکس دو حالت بالا، درمناطقی که دارای سرمای بهاره هستند باید هرس را تا حد امکان به تعویق انداخت تا جوانه ها در بهار دیر از خواب بیدار شوند و از خطر سرما محفوظ بمانند.

لازم به ذکر است که شاخه های بالغ و رسیده انگور می توانند در زمستان تا ۱۵ درجه سانتی گراد زیر صفر را تحمل نمایند ولی در بهار پس از اینکه حرارت به حدود ۱۰ درجه بالای صفر رسید و جوانه ها شروع به فعالیت و سبز شدن نمودند قدرت تحمل آنها به سرما بسیار کم می شود و حتی در سرمای ۱ الى ۲ درجه زیر صفر نیز از بین می روند. در بعضی از نقاط انگور خیز ایران مثل ارومیه در اکثر زمستان ها درجه حرارت بسیار پایین تر از ۱۵ درجه سانتی گراد زیر صفر است، لذا در این مناطق امکان دارد که حتی شاخه های بالغ و رسیده نیز در اثر سرما آسیب دیده و خشک شوند.

برای جلوگیری از این امر باید بوته انگور را طوری تربیت نمود که تنه و شاخه های میوه دهنده در نزدیکی سطح زمین قرار گیرند تا بتوان در زمستان آنها را با خاک و یا کاه و کلش پوشاند و از سرما محافظت کرد. در تاکستانهای آبی، اگر هرس به تعویق بیفتد (در اواخر زمستان یا اوایل بهار انجام گیرد) تا چند روز پس از هرس از محل قطع شاخه ها مقداری آب از گیاه خارج می شود، این آب که مقدار آن گاهی نسبتا زیاد می باشد نتیجه فعالیت ریشه بوده و دارای مقداری مواد غذایی است که گیاه آنرا از خاک جذب کرده است.

مطلب مرتبط : طرح تولید شیره، سرکه و الکل از انگور

خروج و هدر رفتن این مایع آسیبی به گیاه وارد نمی سازد و نباید باعث نگرانی باغداران شود. مهمترین عامل در تعیین شدت هرس یک بوته انگور، مقدار آبی است که این بوته در طول فصل رشد در اختیار دارد. به طور کلی یک بوته متوسط انگور می تواند در آخر فصل رشد ۲۵ تا ۳۰ شاخه که هر کدام دارای حدود ۳۰ جوانه هستند داشته باشد، در این حالت روی چنین بوته ای در آخر فصل رشد ۷۵۰ تا ۹۰۰ جوانه وجود خواهد داشت.

این بوته معمولا در شرایط عادی قادر است حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ عدد از این جوانه ها را در بهار وادار به فعالیت کند و بقیه جوانه ها در این زمان از خواب بیدار نمی شوند. همین ۱۰۰ تا ۱۵۰ جوانه نیز در صورتیکه رشد کنند فشار زیادی به بوته وارد خواهند آورد و در نتیجه خوشه ها کم رشد خواهند شد.

به این دلیل باید با انجام عملیات هرس، تعداد جوانه ها را به ۴۰ تا ۶۰ عدد تقلیل داد. تا ریشه بتواند به همه آنها آب و مواد غذایی کافی برساند و رشد آنها را تامین نماید.
در این مورد باید متذکر شد که در انگورهای ضعیف تر و نیز آنهایی که به صورت دیم کاشته شده اند، تعداد مناسب جوانه ۲۰ تا ۳۰ عدد و در بوته های قوی که آبیاری میشوند این تعداد تا ۷۵ عدد افزایش می یابد.

هرس سبز درخت انگور

در مو علاوه بر هرس خشک یا هرس سیاه که در زمستان انجام می گیرد، هرس دیگری نیز باید در خلال فصل رشد انجام شود که بنام هرس سبز معروف است.

منظور از هرس سبز قطع پا جوشها، نرکها و سربرداری شاخه های بارور است. هرس سبز بخصوص در انگور کاری های دیم لازم است و دو فایده کلی دارد: یکی اینکه با کم کردن تعداد برگ ها، میزان تبخیر گیاه کم شده و به گیاه این امکان را میدهد که با آب محدودی که در اختیار دارد میوه های خود را برساند.

فایده دوم این است که با سربرداری شاخه های گلدار که معمولا در اردیبهشت ماه به میزان ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر انجام می گیرد، از رشد طولی بیش از حد آنها و همچنین از ریزش گلها و حبه های جوان جلوگیری بعمل می آید.

بعضأ مشاهده می گردد که نوعی هرس سبز در برخی تاکستان ها انجام می شود که نه تنها فایده ای برای گیاه ندارد بلکه برای محصول سالم آینده نیز مضر است . این هرس به این ترتیب انجام می شود که پس از برداشت محصول، در حالی که هنوز گیاه سبز است و برگها مشغول ساختن مواد غذایی و ذخیره آن در تنه و ریشه برای سال بعد می باشند، باغداران گوسفندان و سایر حیوانات خود را به داخل باغ آورده و آنها را به خوردن برگها و سرشاخه های سبز وا می دارند. این امر باعث ضعف تدریجی گیاه و کم شدن محصول می شود و باید از آن اجتناب نمود.

چه نکاتی را باید در موقع هرس رعایت نمود؟

برای ایجاد فرم و شکل مطلوب در درخت، جلوگیری از رشد بی رویه، عقب افتادن باروری و کم شدن محصول سال بعد رعایت نکات زیر در موقع هرس ضروری می باشد:

  • در موقع هرس ابتدا باید پاجوش ها و تنه جوشها قطع شوند. شاخه های مریض، آفت زده و خشک قطع گردند.
  • شاخه هایی که رو به پایین رشد کرده اند قطع گردیده و جوانه هایی که رو به بالا می باشند نگه داشته شوند.
  • در موقع قطع کامل یک شاخه باید دقت شود تا شاخه از نزدیک تنه قطع گردد.
  • به طوری که تا حد امکان زایدهای (ناخنک)روی تنه باقی نماند.
  • در هنگام قطع کامل شاخه ها باید دقت شود که هرچه زاویه ای که شاخه باتنه تشکیل می دهد بازتر باشد (به ۹۰ درجه نزدیکتر باشد) این شاخه قوی تر بوده و رشد بیشتری خواهد نمود، بنابر این باید از قطع آنها خودداری گردد.
  • چنانچه پس از چند سال عدم انجام عملیات هرس و یا برای کم کردن ارتفاع درخت، نیاز به هرس شدید باشد باید این کار را طی چند مرحله و در سال های متوالی انجام داد تا به تدریج درخت به شکل و اندازه دلخواه در آید.

آبیاری باغات انگور

اگرچه انگور از جمله گیاهان مقاوم به کم آبی است اما نقش آبیاری در باغات انگور برای رشد و بقای درخت الزامی است. آبی که دراختیار درخت قرار میگیرد برای انجام فتوسنتز و رشد شاخه و درشتی میوه الزامی است. نیاز آبی گیاه بسته به شرایط ورطوبت نسبی منطقه از ۶۰۰۰تا ۸۰۰۰ مترمکعب در سال می باشد.

در صورتی که بارندگی به اندازه کافی از ۲۷۰ میلیمتر تا ۱۱۰۰ میلیمتر) باشد می توان انگور را به صورت دیم کشت نمود. در صورتی که با عدم بارش روبرو شدیم آبیاری تکمیلی می تواند نقش به سزایی در ظهور خوشه گل و کمک به افزایش تولید میوه داشته باشد.کاهش آبیاری موجب کوچک ماندن اندازه حبه و شیرین تر شدن میوه ها می گردد.

آبیاری باغات انگور در گذشته به روش غرقابی و در سالهای اخیر به روش قطره ای صورت می گیرد که در روش قطرهای راندمان آبیاری افزایش یافته است. نکته مهم در استفاده از آب برای آبیاری انگور توجه به شوری واملاح موجود در آب می باشد که نبایستی از حد مجاز (۲۰۰۰ میکرو موس) فراتر رود، در غیر این صورت موجب افت محصول می گردد.

تنش آبی موجب کاهش محور دمبرگ و سطح برگ ومسطح شدن آن می شود .کمبود آب از کارایی برگ می کاهد. در این حالت برگها به رنگ سبز تیره در می آیند و در صورت شدت کم آبی، شاخه ها وپیچکها خشک شده و از بین می روندوریزش می نمایند.

باتوجه به نیاز آبی در مراحل مختلف رشدی اصولا چهار مرحله بحرانی در انگور وجود دارد:

  • مرحله شکفتن و رشد جوانه ها.
  • مرحله قبل از گلدهی و تشکیل میوه
  • مرحله بعد از لقاح وتشکیل میوه
  • مرحله رنگ گیری تا برداشت

با در نظر گرفتن مراحل فوق می توان دور و زمان آبیاری را تعیین وبکار گرفت. بایستی توجه داشت جهت سهولت در امر برداشت بهتر است نسبت به کاهش دور آبیاری اقدام نمود.

کنترل آفات و امراض

انگور همانند سایر درختان میوه دارای آفات و امراض مختلف می باشد. علاوه بر آفات و امراض، علفهای هرز و گیاهان انگلی نیز از عوامل تاثیرگذار در عدم تولید محصول مرغوب می باشند.

بیزینس پلن مرتبط : طرح توجیهی احداث باغ دیمی انگور ۵ هکتار

کرم خوشه خوار، کرم برگ خوار، زنجره مو، شپشک آرد آلود، کنه نمدی مو، کرم سفید ریشه، زنجرک و تریپس از مهمترین آفات انگور هستند. بیماری های مهم انگور شامل سفیدک سطحی، سفیدک داخلی، پوسیدگی خاکستری، بیماری سکته مو، بیماری پوسیدگی سفید خوشه انگور، بیماری پوسیدگی ریشه انگور، بیماری گال و بیماری ویروسی برگ بادبزنی می باشند. مهمترین علفهای هرز باغات انگور عبارتند از: قیاق، چچم، مرغ، اویارسلام، گاورس و تاج خروس.

برای کاهش خسارت کلیه عوامل زیان آور ( آفات، بیماریها و علفهای هرز) باید با استفاده از نظر متخصصین و کارشناسان گیاه پزشکی در زمینه پیشگیری و مبارزه با آن اقدامات لازم را انجام داد.

برداشت و نگهداری محصول

انگور جزء میوه هایی است که در صورت برداشت، رسیدن آن متوقف می شود. لذا در موقع برداشت، انگور بایستی به اندازه کافی رسیده باشد. در صورت نارس بودن، میوه ترش و رنگ پریده ودر صورت رسیدگی زیاد، توسط قارچها آلوده و قابلیت نگهداری آن کاهش می یابد.

یکی از نشانه های رسیدن، نسبت قندبه اسید می باشد که این نسبت در انگور تازه خوری ۲۵ به ۱ و در انگوری که برای کشمش به کار میروند ۳۵ به ۱ است. علاوه بر نشانه های رسیدن یعنی تغییر رنگ حبه ها، مقدار ترشی، قند و طعم میوه می توان از نشانه هایی همچون رنگ چوب یا محور خوشه که از سبز به زرد کهربایی تبدیل می شود برای تعیین بهترین زمان برداشت محصول استفاده کرد.

عواملی که محصول را در حین برداشت تهدید می کنند شامل از دست دادن آب، پوسیدگی ناشی از بوتریتیس و اثرات قارچها می باشند که بهتر است بلافاصله پس از برداشت، محصول به سرعت خنک گردیده برای حمل میوه انگور از محل برداشت تا محل بسته بندی یا خشک کردن بایستی از ظروف مشبک پلاستیکی قابل شستشو و ضد عفونی شده استفاده کرد.

انگور برداشت شده بایستی داخل سبدهای پلاستیکی طوری چیده شود که از له شدن، صدمه خوردن و تماس با سطح سبد رویی که آلوده به خاک یا هر گونه مواد خارجی است جلوگیری شود.سبدها بایستی در سایه و در شرایط خنک نگهداری و در زمان بسته بندی نیز قسمتهای لهیده، آفت زده و بیمار از خوشه های سالم جدا شوند و وسیله حمل و نقل می بایست تمیز و ضد عفونی شده باشد.

در صورتی که در نظر باشد محصولی برای مدت زمان طولانی تری در سردخانه یا انبار سرد نگهداری شود بهتر است با استفاده از سولفور دی اکسید که در جعبه های مخصوص نگهداری میوه کار گذاشته می شود از تاثیر عوامل ذکر شده جلوگیری نموده و عمر انبارداری آن را افزایش داد.

تهیه کشمش

یکی از روش های نگهداری انگور تبدیل آن به کشمش می باشد که به فرم کشمش پلویی، کشمش سبز ویا مویز نامیده می شوند. برای تهیه کشمش اگرچه هنوز برخی باغداران به روش سنتی با گستردن محصول روی خاک کوبیده شده ویا روی پارچه ویا فرش به اینکار مبادرت می نمایند، ولی بهتر است ابتدا فضای مناسبی را برای این منظور اختصاص داده و با ایجاد سکوی عمل آوری ویا بارگاه تهیه کشمش به روش بهداشتی اینکار را انجام داد، بارگاه دارای انواع مختلف می باشد که یکی از انواع آن روش داهلنبرگ (تصویر شماره ۱۷) است.

مطلب مرتبط : آشنایی با ایده تولید کشمش با درآمد ارزی

در این روش زمینی به مساحت حدود ۱۰۰ مترمربع در نظر گرفته میشود. در این زمین با استفاده از پایه های فلزی وتوری سیمی ویا توری پلاستیک طبقاتی را ایجاد مینمایند به طوری که مساحتی معادل ۷۶ مترمربع از این سطح زیر طبقات ومابقی به عنوان راهرو در نظر گرفته میشود.

تهیه کشمش به روش داهلنبرگ
تصویر شماره (۱۷) بارگاه تهیه کشمش

انگور در نظر گرفته شده برای کشمش از ارقام مناسب فرآوری انتخاب می شوند که در زمان برداشت دارای قند بیشتر و به زبانی دیگر از درجه رسیدگی بالاتری برخوردار است بطوریکه نسبت قندبه اسید ۳۵ بهاباشد. برای تسریع در خشک نمودن حبه ها علاوه بر آفتاب از روش تیزابی نیز می توان استفاده نمود. تیزابی نمودن با استفاده از محلول قلیایی ساده ویا قلیایی روغنی انجام می شود. در روش اول از سود ویا بی کربنات پتاسیم به نسبت ۲ تا۳٪ استفاده می شود .

درجه حرارت محلول ۹۳ تا ۱۰۰ درجه ومدت زمان تا ۳ ثانیه خوشه های انگور را در محلول غوطه ور می نمایند و پس از شستشو با آب خالص آنرا روی جایگاه تهیه کشمش قرار می دهند.

در روش قلیایی روغنی علاوه بر بی کربنات پتاسیم از روغن سبزه ویازیتون نیز استفاده می شود . در هردو روش پس از خشک نمودن با کمک دود گوگرد می توان رنگ قهوه ای را به رنگ طلایی تبدیل نمود.

مطلب مرتبط : طرح سرمایه گذاری بر روی کشمش صادراتی

امتیاز نویسنده

امتیاز کاربران: 4.48 ( 2 رای)
سفارش طرح توجیهی
گرد آورنده
ایـ توجیهی
دانلود رایگان طرح توجیهی

نوشته های مشابه

دنبال کردن این پرسش و پاسخ
اطلاع از
guest
0 Comments
دکمه بازگشت به بالا
0
()
x
0
بستن
بستن