ایده هاایده های کشاورزی

کشت خیار گلخانه ای

سفارش طرح توجیهی

گیاه شناسی

خیار گیاهی با نام علمی Cucumis sativus از خانواده Cucurbitacae می باشد. به احتمال قوی این محصول بومی آسیا و آفریقاست و در حدود هزاران سال است کشت میشود. خیار در مقابل سرما حساس و طالب گرماست. چنانچه دمای شب پائین تر از ۵ C° باشد میوه ها بحد کافی تشکیل نمی شوند و یا اینکه اختلالات فیزیولوژیکی در آنها ظاهر می گردد.

حداقل دما برای جوانه زدن بذر خیار C° ۱۲ و برای رشد و نمو بالای C° ۱۰ می باشد. گلها ابتدا در دمای ۱۵ C° به بالا و گرده ها در دمای ۱۷ C° به بالا باز میشوند. عمل لقاح در دمای ۲۶ تا ۲۹ درجه سانتی گراد انجام می گیرد. زمان متوسط جوانه زنی بذر در شرایط ایده آل ۳ تا ۴ روز و طول دوره رشد تا میوهدهی پس از نشاء در حدود ۳۵ تا ۵۰ روز است. همچنین تراکم استاندارد و مناسب کشت در متر مربع برای کشت زمستانه ۲/۲ در متر مربع و برای کشت بهاره ۱/۷ در مترمربع میباشد. از ۸ هزار هکتار سطح گلخانه کشورمان در حدود ۴/۵ هزار هکتار به کشت این محصول اختصاص دارد. مناطق عمده در کشت خیار گلخانه ای شامل جیرفت، یزد، اصفهان می باشد.

کاشت خیار گلخانه ای

نحوه کشت خیار به دو روش مستقیم و نشایی انجام می گیرد که بهتر است برای تسهیل در رشد و مقاوم سازی بوته از روش نشاء استفاده گردد. در این روش در سینی نشا از پیت ماس و کوکوپیت به نسبتهای مشخص استفاده میشود. در شرایط ایده ال بعد از ۳ تا ۶ روز جوانه زنی صورت گرفته و یک ماه بعد میتوان نشاء را به زمین اصلی انتقال داد. برای زمان کشت خیار با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه باید اقدام شود چنانکه در منطقه جیرفت کشت از اوایل مهر ماه شروع و تا اواخر خرداد ماه ادامه دارد اما در بسیاری از مناطق دیگر با توجه به شرایط آب و هوایی دو فصل کشت بهاره و پائیزه وجود دارد.

داشت خیار گلخانه ای

آبیاری
دوره آبیاری بر اساس سن گیاه، بافت خاک و دمای منطقه توصیه می گردد. آبیاری زیاد باعث شستشوی خاک شده و مواد غذایی کمتری در اختیار ریشه قرار می گیرد، از طرفی آبیاری کم نیز باعث پژمردگی و تنش برای گیاه میگردد.

نوشته های مشابه

بهترین زمان آبیاری هنگامی است که رطوبت خاک به ۲۵٪ رسیده باشد. بهتر است در مرحله ۴ برگی شک تشنگی به گیاه داده شود تا ریشه گیاه برای جذب آب به عمق بیشتری نفوذ کرده و در نتیجه گیاه قویتر خواهد شد. نصب تیپهای آبیاری نیز باید به نوعی باشد که محدوده رطوبتی بین دو قطره چکان پوشش داده شود.

33510d34 e18e 40d9 aaae f7232c9b41f1 300x250 - كشت خيار گلخانه ای

آب مناسب برای آبیاری در EC کمتر از ۱ بسیار خوب، EC بین ۱ تا ۲ مناسب ، EC ۲ تا ۳ کمی زیاد، ۳EC تا ۴ زیاد و EC بالاتر از ۴ بسیار زیاد غیر قابل قبول می باشد. همچنین pH مناسب آب برای آبیاری حدود ۶٫۷ می باشد. در بین تمامی مراحل مرحله گلدهی بیشترین نیاز آبی را در گیاه دارد.

کود دهی

به طور کلی برای تغذیه خاکی خیار در 1000 مترمربع از فرمول زیر استفاده میگردد:

شرایط بوته نیترات پتاسیم فسفات مونو آمونیوم سولفات آمونیوم
یک ماهه اول بعد از انتقال 1 کیلوگرم 750 گرم
از ماه دوم انتقال تا پایان دوره 1 کیلوگرم 1 کیلوگرم

همچنین برای 1000 مترمربع عناصر ریزمغذی نیز در دوره های 10 روزه به همراه آبیاری قطرهای در اختیار گیاه قرار میگیرد.

نام ماده مقدار فرمولاسیون قابل تهیه از بازار
آهن 150 گرم کلات آهن
روی 35 گرم سولفات روی 34 درصد
مس 5 گرم سولفات مس
بر 115 گرم بوراکس
منگنز 25 گرم سولفات منگنز
مولیبدن 5 گرم مولیبدات آمونیوم
کلسیم 1 کیلوگرم یترات کلسیم
منیزیوم 1 کیلوگرم نیترات منیزیوم

هرس

زمان مناسب هرس بوته خیار در هنگامی که ارتفاع بوته به 30 سانتیمتر میرسد باید انجام گیرد . در این زمان گیاه فرصت بیشتری برای رشد ساقه و تولید برگهای قویتر خواهد داشت . در مراحل بعدی نباید تعداد برگ های هرس شده بیشتر از 3 عدد در هر بار هرس باشد و حداقل 18 تا 22 برگ بعد از هرس بر روی بوته باقی بماند . همچنین بر حسب نوع رقم هرس میوه نیز انجام میگیرد . این کار برای کشاورزان با تجربه با عملکرد و قدرت بیشتر بوته در تولید محصول همراه است. هرس میوه ها باید در مراحل اولیه رشد و قبل از درشت شدن میوه انجام گیرد.

پائین کشی بوته ها

جهت پائین کشیدن بوته با تدا باید برگ های پیر هرس شود . جهت پائین کشیدن بوتهها به سه روش عمل می شود . ابتدا با حذف برگهای پائینی و شل کردن نخ ها از قرقره که به سیم مهار متصل است ساقه را به صورت گرد در روی زمین قرار داده، البته گاهی ساقه ها به جای اینکه روی زمین قرار گیرند بر روی شاسی های مخصوصی که با فاصله 50 سانتیمتر تعبیه شده اند قرار میگیرند.

زمانی که بوته به انتها میرسد به دو شاخه فرعی اجازه میدهیم که رشد خود را ادامه دهند و دوباره به سمت پائین حرکت کنند. این دو شاخه فرعی را مانند شاخه های اصلی در نظر میگیریم و پس از رشد این جوانه شاخه ها ای انتهایی شاخه اصلی را حذف می کنیم و سوم اگر در پایان فصل کشت با فرا رسیدن هوای گرم مصادف باشد میتوان به جای پائین کشیدن بوته ها آن را بر روی سیمها انداخته تا مانند سایبانی در گلخانه عمل کند .

در این حالت باید کاملاً مراقب بود که بوته ها در موقع خم شدن آسیبی نبیندن . جهت نخکشی بوته ها باید در یک جهت بوته را به دور نخ پیچید و این کار را هر روز ادامه دهیم . انتهای نخ نباید به دور ساقه گره بخورد برای این کار میتوان پائین نخها را به سیم مهار در پائین گیاه بست و یا اینکه نخ اضافه را به دور قرقرههای سیمی پیچانده و بر روی سیم مهار قرار داد و یا اینکه به وسیله کلیپسهای مخصوص که به اندازه قطر ساقه گیاه است و به انتهای نخها بسته می شود ارتباط ساقه و نخ را بدون گره زدن به گیاه برقرار نمود . مرحله نخکشی یکی از مراحل مهم در داشت خیار می باشد و عدم توجه به این مرحله سبب شکستن ساقه گیاه و ایجاد آسیب جدی به گیاه خواهد شد.

برداشت خیار

در هنگام چیدن خیار باید دقت شود تا میوه به سمت بالا کشیده شود در این صورت میوه به همراه دم گل از ساقه جدا شده که علاوه بر ماندگاری بیشتر میوه بازار پسندی بیشتری دارد و از طرفی باقی مانده دمگل میوه بر روی ساقه محلی برای فعالیت پوسیدگی و بیماریها نخواهد بود البته استفاده از قیچی استریل در چیدن میوه بسیار مؤثرتر و بدون آسیب به گیاه میباشد . امروزه در گلخانه های پیشرفته از اشعه برای چیدن میوه ها استفاده میگردد.

انبارداری

عمر انبارداری میوه خیار در شرایط مطلوب 10 -13 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 95 – 90% به 14 روز افزایش می یابد . برای این منظور نباید جعبه های میوه را در انبار زیاد روی هم قرار داد و یا طوری کنار هم قرار گیرند که عبور هوا در بین جعبه ها به سختی صورت گیرد چون در این صورت قسمتهای مرکز ی به اندازه کافی سرد نخواهد شد . همچنین باید از انتقال و انبار کردن میوه خیار در کنار محصولاتی مانند سیب و گوجه فرنگی که اتلین تولید میکنند خودداری شوند. چون اتلین سبب زردی محصول خیار شده و کیفیت آن را کاهش میدهد.

بعد از انتقال میوه از انبار سرد باید مواظب بود که آب روی میوه جمع نشود خصوصاً اگر میوه بدون حفاظ باشد، برای جلوگیری از جمع شدن آب در روی میوه باید قبل از انتقال، دمای انبار را به تدریج افزایش داد و یا اینکه میوه ها را باید در شرایط خنک و تهویه مناسب نگهداری کرد . توجه داشته باشید بعد از برداشت میوه خیار در شرایط مناسب فقط کیفیت موجود آن حفظ میشود و امکان افزایش کیفیت خیار بعد از برداشت وجود ندارد.

بررسی برخی بیماریها و آفات خیار گلخانه ای

  • سفیدک دروغی (بیماری سرخک)
    عامل بیماری قارچ Pseudoperonospora cubensis است . از علایم این بیماری در سطح برگها لکه های زاویه دار است که با گسترش بیماری در سطح زیرین برگ نیز دیده میشود . همچنین حاشیه برگ ها خشک و به سمت بالا کشیده میشود . برای مبارزه از قارچ کش های مسی، کاپتان، بنومیل، مانکوزب و… به همراه تهویه مناسب میتوان استفاده کرد.
  • سفیدک حقیقی
    عامل بیماری قارچ Erysiphe cichoracearum است . از علایم این بیماری ایجاد پودر سفید رنگ روی برگ است و به مرور برگها زرد و قهوه ای شده و خشک میشوند . با مشاهده اولین علائم، تهویه مناسب و سمپاشی با گوگرد و دینوکاپ و … مؤثر است.
  • اسکلروتینیا
    عامل بیماری قارچ Sclerotinia spp است. این قارچ به برگ، میوه و ساقه خیار حمله میکند . در ساقه اصلی گیاه باعث پوسیدگی مغز ساقه شده و با پیشرفت بیماری گیاه زرد و پژمرده میشود . کاشت تناوبی، اقدامات بهداشتی، شخم عمیق، دقت در آبیاری، مدیریت صحیح و ضدعفونی خاک گلخانه قبل از کاشت کمک مؤثری در کنترل بیماری میکند . کاهش رطوبت همراه با استفاده از سموم قارچکش بهترین روش مبارزه است.
  • پژمردگی فوزاریومی
    عامل بیماری قارچ Fusarium spp است. علائم ظاهری بیماری در مراحل اولیه رشد بوته با زرد شدن برگچه های اولیه و پژمرده شدن آن همراه است ولی در بوته های بالغ تر ابتدا برگ های پایینی پژمرده و سوخته میشوند . آوندها در ساقه قهوه ای و صمغ از ساقه خارج میشود . در آلودگی شدید بوته پژمرده و گیاه میمیرد و در رطوبت و دمای بالا آلودگی از ریشه نفوذ کرده و موجب سفید و صورتی شدن روی ساقه مرده میگردد . ضدعفونی خاک با اشعه خورشید و بخار آب داغ و استفاده از سموم قارچکش تیوفانات متیل و بنومیل مناسب میباشد.
  • بیماری ورتیسیلیوم
    عامل بیماری Verticillium spp است . ازعلا برگیم بیماری پژمردگی ها در روز است ودر شب بوته ها به حالت طبیعی برمیگردد در ادامه نقاط لوزی شکل روی برگها ظاهر که بتدریج زرد و برگها چروکیده می شوند و در برخی موارد گیاه میمیرد و برخی از نقاط آوندهای آبکش به رنگ زرد تیره دیده میشوند . دمای پایین بستر خاک، آلودگی ریشه را افزایش داده و میتواند مدتها در خاک باقی بماند .
  • ویروس موزائیک CMV
    از علایم بیماری کوتیلدوندر مرحله گیاهچ های ها زرد و پژمرده شده و برگهای حالت موزائیکی نشان میدهند . رشدشان کم و بدشکل میشوند و بندرت میوه تولید میشود . انتقال ویروس به وسیله حشرات مکنده از جمله شته ها انجام پذیر است و ضمناً افرادی که بوته های بیمار را هرس میکنند و در تعامل با بیماری هستند نیز باعث انتقال بیماری میشوند .ویروس همیشه در خیار تولید آلودگی سیستمیک میکند و انتقال آن از سلولی به سلول دیگر و از آوندهای آبکش انجام میگیرد. استفاده از واریتههای مقاوم و مبارزه با حشرات مکنده مثل شته، زنجره، کنه و تریپس و انهدام بوته بیمار با ریشه از داخل گلخانه در کنترل بیماری موثر است .
  • بوته میری
    عامل بیماری قارچ خاکزی Phyitum spp میباشد . این قارچ سبب پوسیدگی طوقه و ریشه گیاهچه میشود . عواملی مثل بستر سرد و مرطوب که باعث طولانی شدن رشد ریشه ها میگردد و تنش آبیاری با آب خیلی سرد در هوای گرم و آسیب ریشه ها به وسیله حشرات خاکزی در انتشار بیماری مؤثر است . حذف بوت های آلوده از محیط گلخانه و ضدعفونی محل بوته با تیرام و پروپاموکارب، متام سدیم ر، برمو متیل در کنترل بیماری مؤثر است.
  • شته
    خانواده شته ها Aphididae از مهمترین آفات گلخانه ها هستند . این حشرات شیره گیاه را میمکند و گیاه به تدریج ضعیف میشود و توانایی رشد آن کم میشود . این پدیده مستقیماً روی میزان محصول به دست آمده اثر میگذارد.

    از طرف دیگر شته با انتقال عوامل بیماریزای گیاهی و نیز ترشح مادهای چسبناک از انتهای بدن خود به نام عسلک که محیط مناسبی برای رشد انواع قارچ ها فراهم می آورد نیز به گیاه آسیب وارد میکند. عسلک ترشح شده مورچه ها را نیز به سوی خود جلب میکند و باعث میشود که مورچه ها گاهی خود، تخم شته ها را به گلخانه وارد کنند تا بعد از تکثیر شته، مورچه از شیره آن استفاده کند.

  • تریپس
    تریپسها راسته Thysanoptera حشرات کوچکی هستند که برخی بالدار و برخی بدون بال هستند . این حشرات از شیره خیار تغذیه میکنند. البته معمولاً خسارت چندان بالایی به جای نمیگذارند مگر در مواردی که تعداد آنها در گلخانه بسیار زیاد شود.
  • مینوز
    پروانه های مینوز خانواده Lyonetidae نیز از جمله آفات خسارتزا در گلخانه هستند . تخمهای این پروانه ها اغلب در سطح زیرین برگ گذارده میشود و لارو خارج شده از آن وارد بافت داخلی برگ شده و تغذیه میکند. به تدریج با ادامه تغذیه ای ون حشره اشکالی در برگ به وجود می آید که در حقیقت مسیر حرکت تغذیه حشره درون برگ را نشان میدهد.

خواص خیار

خیار دارای پتاسیم بالایی است و باعث حل و کاهش اسید اوریک بدن ( بدن انسان خاصیتی دارد که می تواند خود را با تغییرات وفق دهد و اگر تغییرات بیش از حد باشه باعث می شه که بعضی از رفتار های طبیعی بدن دچار تغییر بشه اینجا یه بحثی وجود داره به نام محیط اسیدی و محیط بازی یا همون قلیایی که در بعضی موارد فرضا در دستگاه گوارش ممکنه که محیط اسیدی بشه که در اصطلاح میگن که فرد ترش کرده که غذا هایی که می تونن محیط را اسیدی کنن میشه از مواد گوشتی نام برد و مواد گیاهی نیز بیشتر خاصیت قلیایی یا همون بازی دارند که میتونن محیط رو قلیایی کنن که در صورت وجود محیط اسیدی حالت اسیدی کاهش پیدا میکنه ) می شود و برای رماتیسم، یرقان، رفع خارش پوست، رفع سردرد، رفع گرفتگی بینی و خرد کردن سنگ کلیه مناسب است. جالب ست بدانید که میوه ی خیار بصورت نارس مصرف می شود .

سایر خواص درمانی خیار شامل موارد زیر است :

  1. حل کننده اورات و اسید اوریک است، بنابراین بیماری نقرس را درمان می کند.
  2. ادرار آور است و برای رفع سوزش ادرار مفید است.
  3. خون را تصفیه می کند.
  4. خیار برای درمان مبتلایان به سوزش و بند آمدن ادرار مفید است.
  5. عصاره برگ های له شده خیار ایجاد تهوع می کند، بنابراین در مسمومیت ها و اختلالات دستگاه گوارش مصرف می شود.
  6. خیار عطش را تسکین می دهد.
  7. خیارملین است.
  8. خیار کبد را جلا می دهد و صفرا را از معده به خوبی خارج می کند.
  9. اگر خیار را حلقه حلقه کرده و روی پوست صورت بگذارید، چین و چروک های صورت را از بین می برد و صورت را جوان می کند.
  10. اگر پوست شما چرب است خیار را با آب مقطر بپزید و با این آب صورت خود را شست و شو دهید.اگر می خواهید همیشه لطافت پوست خود را حفظ کنید، همه روزه از لوسیون زیر استفاده کنید:یک خیار معمولی را با دو لیون آب بجوشانید تا حجم آن یک لیوان شود. سپس آن را صاف کنید و بگذارید سرد شود. بعد 50 گرم بادام خام و پوست کنده را آسیاب کرده و با این آب مخلوط کنید. آن را به هم بزنید و با پارچه صاف کنید. به محلول صاف شده 250 گرم الکل سفید و یک گرم اسانس گل سرخ اضافه کنید و کاملا هم بزنید. هر روز از این لوسیون طبیعی به صورت خود بزنید تا پوست شما همیشه جوان بماند.
  11. برای درمان اگزما، ترکیدن پوست و رفع خارش مفید است.
  12. جوشانده پوست خیار برای یرقان داروی بسیار خوبی است و برای این کار بهتر است سه روز متوالی آن را نوش جان نمایید.
  13. همیشه باید خیار را قبل از غذا خورد که به هضم غذا کمک کند.

امتیاز کاربران: 0.2 ( 1 رای)
سفارش طرح توجیهی
گرد آورنده
ایـ توجیهی
منبع
شركت توسعه كشاورزي هزاره سوم
دانلود رایگان طرح توجیهی

نوشته های مشابه

دنبال کردن این پرسش و پاسخ
اطلاع از
guest
2 Comments
جدید ترین
قدیمی ترین بیشترین رای
ssaggaie1
ssaggaie1
2 سال قبل

سلام با تشکر از زحماتتون مطالب بیشتر وبه روز تری بزرید ممنون

دکمه بازگشت به بالا
Call Now Buttonتماس صرفا جهت سفارش طرح توجیهی
2
0
()
x