سفارش طرح توجیهی
ایده های دام و طیورمقالات آموزشی

معرفی دام سبک و سنگین متناسب با هر اقلیم

ایران دارای چهارفصل و اقلیم متفاوت است و این امر باعث شده اغلب دامداران سبک و سنگین آزادانه بتوانند هر نژاد ایرانی و خارجی را متناسب با موقعیت جغرافیایی منطقه خود انتخاب نمایند. هر نژاد می‌تواند در کشور ایران به‌خوبی پرورش یابد، فقط باید زیستگاه اصلی مناسب دام را یافته و سپس اقدام به پرورش یا پروار نمودن آن نمایند.

برخی از دام‌ها در برابر آب‌وهوای سرد مقاوم هستند و نسبت به هوای گرم بدنی ضعیف دارند یا برعکس، ازاین‌رو تأثیر اقلیم چون باد، رطوبت، فشار اتمسفر، بارش و دما در پرورش انواع مختلف دام کاملاً محسوس است. به همین دلیل بیشترین سؤالی که دامداران هنگامی‌که قصد پرورش انواع دام سبک و سنگین رادارند می‌پرسند شرایط آب و هوایی مناسب برای آن‌ها است.

تقسیم‌بندی دام‌ها برحسب شرایط آب و هوایی مناسب

به‌طورکلی کشور ایران با چهار اقلیم معتدل و مرطوب، سرد کوهستانی، گرم و خشک، گرم و مرطوب شناخته می‌شود و پرورش دام در هر منطقه و در هر شرایط جغرافیایی متفاوت بوده و باید راهکار مناسب و مطابق با شرایط زیست‌محیطی آن منطقه انتخاب شود. ازاین‌رو ما کوشیده‌ایم انواع دام‌ سبک و سنگین را برحسب آب‌وهوای مختلف حاکم بر ایران دسته‌بندی نموده تا دامداران گرامی که در هر منطقه زندگی می‌کنند با آگاهی کامل بتوانند دام مناسب با منطقه خود را یافته و به پرورش آن اقدام نمایند.

  • دامپروری در اقلیم معتدل و مرطوب

    اقلیم معتدل و مرطوب را می‌توان به سواحل جنوبی دریای خزر که جلگه‌های پستی آنجا را فراگرفته است منتهی دانست که گیلان یکی از این مکان‌ها است. این استان با شهرستان‌هایی چون تالش، فومن، رودبار و رودسر به علت بستر جغرافیایی مناسب، زمین‌های حاصلخیز، دمای هوای تابستانی 20 تا 23 درجه و اختلاف کم درجه حرارت شب و روز، رطوبت بالا و همچنین میزان بارندگی عالی، دارای شرایط اقلیمی خوب برای پرورش و نگهداری دام می‌باشد.

    وجود اکوسیستم‌های مرتعی و رشد پوشش گیاهی جنگلی آن را به مکان کشت انواع موردنیاز خوراک دام نیز تبدیل نموده به همین خاطر دارای پتانسیل بسیار بالایی برای راه‌اندازی دامداری‌های سنتی و صنعتی و دارای شرایط اقلیمی مناسب برای پرورش و نگهداری دام می‌باشد. از انواع دام مناسب برای پرورش در این مناطق می‌توان به این موارد اشاره نمود:

    نژاد گوسفند مناطق معتدل و مرطوب:

    1. گوسفند دالاق: با نژاد گوشتی و جمعیت صد هزار رأس، زیستگاه استان گلستان بهترین منطقه برای رشد و پرورش این‌گونه محسوب می‌شود. زل و دالاق مهمترین نژاد گوسفندان بومی گلستان هستند که در طرح دو قلوزایی با نژاد رومانف ترکیب می شوند. افزایش زایش به میزان 3مرتبه در طی 2سال، افزایش بره زایی به میزان 120درصد و افزایش درآمد کشاورزان از مزایای این طرح است.
    2. مطلب مرتبط : پرورش گوسفند رومانوف،چند قلوزا،تولید گوشت بالا

    3. گوسفند تالشی: که زیستگاه آن مربوط به منطقه تالش استان گیلان می‌باشد، دارای لکه‌های قهوه‌ای روی سروصورت و انتهای دست‌وپا است و دارای دنبۀ کوچک و جسته نسبتاً بزرگ‌تر است.
    4. گوسفند ماکویی: مناسب آب‌وهوای معتدل و مرطوب بوده به همین دلیل بیشتر در شمال آذربایجان شرقی و غربی زیستگاه آن را می‌توان یافت و به علت تولید پشم سفید و مرغوب جهت به‌کارگیری در صنعت فرش ایرانی شناخته‌شده است.

    نژاد گاو مناطق معتدل و مرطوب:

    1. گاو تالشی: اگرچه زیستگاه اصلی این گاو در تالش بوده اما بخش‌هایی از استان گیلان تا استان اردبیل به‌صورت پراکنده به پرورش گاو تالشی می‌پردازند.

    نژاد بز مناطق معتدل و مرطوب:

    1. بز نژاد خلخالی: دشت مغان و شهرستان خلخال و بخش‌هایی از استان آذربایجان شرقی حدود ۱۰۰۰۰ رأس از این نوع بز را در خود جای‌داده که با میانگین 130 لیتر تولید شیر در یک دوره شیردهی یک گزینه خوب برای مناطق معتدل و مرطوب به‌حساب می‌آید.

    نژاد شتر مناطق معتدل و مرطوب:

    1. نژاد مهابادی: این شتر بارنگ قرمز که به شتر سرخ معروف است بیشتر در منطقه مهاباد استان اصفهان پراکنده بوده به همین دلیل بیشتر بانام شتر مهبادی شناخته می‌شود.
  • دام مناسب اقلیم سرد کوهستانی

    همان‌طور که شاید شما هم بدانید گوسفند نسبت به هوای گرم مقاومت کمتر و درهوای سرد مقاومت بیشتری از خود نشان می‌دهد. به همین دلیل دامداران درهوای سرد بیشتر به سراغ گوسفند، بز و بره رفته و در مناطق گرم و خشک تا حد امکان از نگهداری این دام‌ها پرهیز می‌کنند.

    مناطق کوهستانی که شامل کوهستان‌هایی مانند زاگرس و البرز است سرمای شدید زمستان و گرمای معتدل در تابستان را تجربه می‌کنند، اما به‌هرحال اختلاف دمای شدید در روز و شب چشمگیر است و باید تمهیدات لازم برای محافظت از دام‌ها درهوای سرد و خشک کوهستانی که بسیار آزاردهنده است در نظر گرفته شود.

    مطلب مرتبط : پرورش بز سانن یا آلپاین ; کدامیک بهتر است؟

    در این مناطق اغلب میزان بارندگی در تابستان کم و در زمستان بارش به‌صورت برف است. از انواع دام‌ سبک و سنگین مناسب برای مناطق سرد کوهستانی می‌توان به این موارد اشاره نمود:

    نژاد گوسفند مناسب مناطق سرد کوهستانی:

    1. گوسفند زل: با جمعیت بیش از دو و نیم میلیون رأس در استان مازندران یافت می‌شوند و در برابر آب‌وهوای سرد و گرم مقاومت خوبی دارند.
    2. گوسفند فراهانی: نواحی سرسبز با مناطق کوهستانی استان‌های اراک و شهرستان‌های آشتیان، فراهان بهترین منطقه برای پرورش این نژاد خاص است.
    3. گوسفند سنجاقی: شاه کوه، کوهستان‌های برزه و چنار ، کوه زنگلیان، کوه کمانجار، کوه ویس، کوه خورین، کوه بنی گز، کوه‌های ولد بیگی و سایر کوه‌های گوران زیستگاه این نژاد با پشم‌های بلند و نسبتاً سفید و ضخیم است.

    مطلب مرتبط : پرورش گوسفند شاروله یکی از بهتربن نژادها برای سرمایه گذاری

    نژاد گاو مناسب مناطق سرد کوهستانی:

    1. گاو سرابی: این گاو یک نژاد شیری – گوشتی و بسیار مناسب برای مناطق کوهستانی است. این گاو بارنگ‌های مختلفی همچون زرد روشن تا قهوه‌ای سوخته و جثه‌ای بزرگ می‌باشد و اکنون حدود ۶۰ هزار رأس جمعیت از گاو سرابی در ایران وجود دارد.

    نژاد بز مناسب مناطق سرد کوهستانی:

    1. بز نژاد مرخز: رنگ قهوه‌ای این بزها نیازی به رنگرزی مجدد ندارد و عشایر کرد لباس‌های محلی خود را با آن تهیه می‌کنند و رنگ سفید موی این بز ازنظر صنعتی به علت خاصیت رنگ‌پذیری بالا باارزش‌تر است. به همین دلیل حدود ۲۴۰۰۰ رأس از آن در استان‌های کرمانشاه، آذربایجان غربی، کردستان وجود دارد.
    2. بز مرغز: این بز در رنگ‌های سفید، سیاه و قهوه ای دیده‌شده و با تولید سالانه تقریباً ۱ کیلوگرم الیاف و ۳۰۰ گرم شیر روزانه جزء بهترین نژادهای مناسب برای مناطق کوهستانی است.

    نژاد شتر مناطق سرد کوهستانی:

    1. اکوتیپ ترکمنی: این شتر واقع در شمال خراسان و یک کوهانه با شیرآوری بالا بوده و بسیار رام است و در دوره شیردهی حدود 1800-1500 لیتر شیر می‌دهد.
  • دام سبک و سنگین متناسب با مناطق گرم و خشک

    با توجه به اینکه حدود یک‌پنجم فلات مرکزی ایران را مناطق کویری با اختلاف دمای شب و روز بسیار بالا با تابستان‌های گرم و خشک و زمستان‌های سرد و سخت به خود اختصاص داده و بارش کم باران و برف در کنار میزان بالای تبخیر، چراگاه‌ها و مراتع طبیعی را در تأمین علوفۀ کافی برای چرای دام ناتوان نموده است.

    ازاین‌رو دامداری با دو مشکل اساسی کمبود علوفه و نامناسب بودن آب‌وهوا مواجه هستند. به همین دلیل در این مناطق متکی بودن به پرورش دام به روش‌های سنتی نه‌تنها صرفۀ اقتصادی نداشته بلکه اغلب دامداران را با تلفات شدید دام‌های خود روبرو می‌کند.

    یافتن دام‌هایی سازگار با کویر و مقاوم در برابر مصائب طبیعی در این مناطق در اولویت کاری قرار دارد. به ذکر نمونه‌هایی از انواع دام سبک و سنگین در این میان می‌پردازیم.

    نژاد گوسفند سازگار با مناطق گرم و خشک:

    1. گوسفند اتابای: که در مناطق خشک به‌خوبی می‌تواند مقاومت نماید و حاصل رگ گیری بین نژاد ترکمن و زل است.
    2. گوسفند کرمانی: که مناسب نواحی استان کرمان به دلیل آب‌وهوای خشک و کوه‌های سنگی است. گوسفند اتابای با دست و پای بلند، بدن عضلانی، بازدهی پشم حدود 45 درصد یکی از نمونه‌های مقاوم به آب‌وهوای گرم و خشک است.
    3. گوسفند کلکوئی: زیستگاه این نوع گوسفند در تهران، قزوین، مرکزی، قم می‌باشد زیرا با هوای خشک سازگاری دارد. الیاف پشم گوسفند کلکویی رشد مناسب دارد و طول الیاف آن حدود 12 سانتی‌متر است.

    مطلب مرتبط : پرورش گوسفند قره گل

    نژاد گاو سازگار با مناطق گرم و خشک:

    1. گاو سیستانی: یک نژاد گوشتی با جثه‌ای بزرگ و متوسط شیردهی ۱۴۳ کیلوگرم و تولید گوشت بالا است. به رنگ سیاه و بعضاً به رنگ ابلق می‌توان آن را دید و بسیار مناسب برای مناطق گرم و خشک است.

    نژاد بز سازگار با مناطق گرم و خشک:

    1. بز تالی: نصف بزهای استان هرمزگان و حدود ۴۰۰ هزار رأس در شهرستان‌های میناب، بندرلنگه، بندرعباس، بندر خمیر و جزایر قشم به این نژاد اختصاص دارد که بارنگ‌های قهوه‌ای سوخته تا روشن و دست و پای ظریف و پوشش مویی کوتاه و براق و فاقد شاخ، میانگین میزان تولید شیر در یک دوره شیردهی 100 لیتر، توانسته است جایگاه ویژه‌ای برای خود کسب نماید.
    2. بز کرکی رائینی: اگرچه این نوع بز را می‌توان به منطقه کوهستانی نسبت داد اما امروزه در تعداد قابل‌توجه در مناطق گرمسیری و جنوب کرمان با حدود ۳۳۰۰۰۰۰ رأس وجود دارد.

    مطلب مرتبط : پرورش بز مورسیا و تفاوت آن با بز سانن + طرح توجیهی

    نژاد شتر سازگار با مناطق گرم و خشک:

    1. شتر بندری: این شتر جزو شتران سواری و بارکش، کم پشم، لاغر و بسیار تندرو است. شترهای بندری سبک‌وزن با بدن کشیده و پاهای بلند و استخوان‌های نازک اما قوی هستند.
    2. شتر کلکوئی: زادگاه اصلی این شتر در استان فارس است اما امروزه در اطراف قم و تهران در جهت بارکشی و سواره در تعدادی پراکنده یافت می‌شوند. همچنین نژاد دشتی، زاهدانی، عربی، یزدی نیز از نمونه‌های مناسب برای مناطق گرم و خشک محسوب می‌شوند.
  • دام مناسب با مناطق گرم و مرطوب

    میزان بارندگی پایین و فقط منتهی به فصل‌های پاییز و زمستان، هوای زمستانه معتدل، فاصله دمای شب و روز کم، کاهش پوشش گیاهی، رطوبت بسیار بالا، همگی از ویژگی‌های مناطق گرم و مرطوب است که از جنوب غربی استان خوزستان شروع‌شده و تا خلیج گواتر در جنوب شرقی استان سیستان و بلوچستان ادامه دارد. ازاین‌رو فقط گونه‌های خاصی از میان انواع دام سبک و سنگین توان مقابله در چنین آب و هوایی را داشته که به ذکر برخی از آن‌ها می‌پردازیم:

    نژاد گوسفند سازگار با مناطق گرم و مرطوب:

    1. گوسفند بلوچی: این گوسفند با نژاد پشمی-گوشتی بارنگ سفید و لکه‌های سیاه بر روی مفاصل دست‌وپا، دور چشم و پوزه، در جنوب استان سیستان و بلوچستان و قسمت‌هایی از کرمان و یزد با جمعیت یک‌میلیون و چهارصد هزار و نه‌صد و هشتاد رأس زیست می‌کنند.
    2. گوسفند سنگسری: جثه کوچک و دست پایی ظریف و مقاوم در مقابل عوامل محیطی با زیستگاهی در شرق استان تهران و استان سمنان و شهرهای سنگسر و دامغان و جمعیتی حدود صد هزار رأس یکی از نژادهای گوشتی محسوب می‌شود.
    3. گوسفند عربی: غالباً به رنگ‌های سفید نخودی، قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره بوده و در حاشیه غربی و جنوبی خوزستان به علت آب‌وهوای گرم و مرطوب که با این نژاد سازگارتر است پرورش می‌یابد.

    نژاد گاو سازگار با مناطق گرم و مرطوب:

    1. گاو نجدی: نژاد اصلی این گاو شیری – گوشتی در منطقه خوزستان بوده که با جثه‌ای بزرگ و متوسط دوره شیردهی ۵۸۰ کیلوگرم و رنگ قرمز حنایی جزء گاوهای ایرانی محسوب می‌شود.
    2. گاو دشتیاری: یکی از نژادهای گوشتی-شیری ایرانی بارنگ قهوه‌ای سوخته، سیاه، حنایی، طوسی و ابلق با جثه‌ای بزرگ که به‌طور میانگین می‌تواند در هر دوره شیردهی حدود نه‌صد و شصت‌وپنج کیلوگرم شیر تولید کند.

    نژاد بز سازگار با مناطق گرم و مرطوب:

    1. بز نژاد نجدی: بیش از ۱۷۰۰۰۰۰ رأس بز در استان خوزستان منطقه تراکنش این بز وجود داشته که یکی از مشهورترین نژادهای بز ایرانی با دست و پای بلند و باریک و پوستی براق و لطیف با موهای کوتاه به‌حساب می‌آید.
    2. بز بومی سیستان و بلوچستان: رنگ این بز اغلب سیاه، قهوه‌ای و سفید بوده با جثه بزرگ و توان بالا در تولید شیر به همین دلیل برای مناطق گرم و مرطوب گزینه خوبی محسوب می‌شود.

    نژاد شتر سازگار با مناطق گرم و مرطوب:

    1. شتر بلوچی: این شتران جزء نژاد گوشتی شیری بارنگ قهوه‌ای و از تیپ جماز بوده و در جهت بارکشی و سواری از آن‌ها استفاده می‌شود گاهی نیز به علت قیمت پایین‌تر نسبت به بسیاری از استان‌های دیگر جهت کشتار به شهرهای دیگر ارسال می‌شود.
    2. نژاد چینی: این شترها معمولاً به رنگ قهوه‌ای و از تیپ گوشتی بوده و منشأ آن کشور چین است و از طریق افغانستان به ایران آورده شده که اکنون در استان سیستان و بلوچستان دیده می‌شوند. همچنین اکوتیپ جماز (سواری)، اکوتیپ بلوچی نیز از نمونه‌های مناسب برای مناطق گرم و مرطوب هستند.
امتیاز نویسنده

امتیاز کاربران: 4.4 ( 1 رای)
سفارش طرح توجیهی
گرد آورنده
ای توجیهی
برچسب ها
دانلود رایگان طرح توجیهی

نوشته های مشابه

دنبال کردن این پرسش و پاسخ
اطلاع از
guest
0 Comments
دکمه بازگشت به بالا
0
()
x
0
بستن
بستن