ایده هاایده های صنعتی

طرح بسته بندی خشکبار

احداث واحد تولید و بسته بندی خشکبار

سفارش طرح توجیهی

مقدمه و تاریخچه بسته بندی

بطور کلی ظهور انقلاب صنعتی به راستی تحول اساسی در نظام تولید کالایی ایجاد کرد. انقلاب صنعتی، جهان را با فوران کالاهای گوناگون صنعتی روبرو کرد. تنوع کالاها و رقابت فشرده میان تولید کنندگان و بازرگانان به تدریج هند را نیز علاوه بر علوم دیگر وارد مجموعه سیستم بسته بندی کرد. با پیشرفت بیشتر، علوم دیگری نظیر روانشناسی فردی، اجتماعی و ارگونومی به این مجموعه اضافه شد. توسعه بسته بندی سبب مستقل شدن این صنعت از مجموعه صنایع دیگر شد و رقابت و نیاز سبب گردید که صنایع بسته بندی سهمی قابل توجه از بودجه های شرکتهای تولیدی را به خود اختصاص دهد. امروزه صنایع بسته بندی تبدیل به یک تکنولوژی قدرتمند شده است.

تاریخچه بسته بندی فلزی

نیاز به بسته بندی بهتر و مقاوم تر منجر به پیدایش و توسعه ظروف فلزی گردید. قوطی سازی از زمان ناپلئون شروع شد. برای مدت مدیدی قوطی های کنسرو با دست ساخته می شد. از اوایل قرن بیستم، قوطی های فلزی که شکلی بهداشتی داشت رواج یافت و این امکان بوجود آمد که بتوان از تجهیزات سریعتری برای ساخت، پر کردن و بستن درب قوطی های فلزی استفاده نمود.

تاریخچه بسته بندی کاغذی و مقوایی

تاریخچه و سیر تکاملی بسته بندی با مقوا و کاغذ به تاریخچه ساخت کاغذ بر می گردد، اگرچه چوب و محصولات فرعی دیگر آن از دیر باز در خدمت بشر بوده، ولی بسته بندی به صورت مقوایی و کاغذی پس از پیدایش کاغذ به وجود آمد و روند تکمیلی خود را تاکنون به سرعت طی نموده است. همانطور که می دانیم اولین بار در سه هزار سال قبل از میلاد مسیح، مصریان قدیم که در آن زمان یکی از مراکز مهم تمدن بشری محسوب می شدند، برای نوشتن از پاپیروس (Papyrus) استفاده می کردند.

نخستین کارخانه کاغذ سازی در قرن ششم توسط چینی ها در سمرقند که توسط اعراب این هنر به آنها آموخته شده بود ، ایجاد و سپس اعراب کارخانه ای در بغداد تاسیس کردند که در این کارخانه نخستین بار به جای بامبو از پارچه های سفید استفاده شد.
نخستین کارخانه کاغذ اروپا در اسپانیا بوجود آمد. اسپانیایی ها برای تولید خمیر از آسیابهای آبی استفاده نمودند و کم کم توری سیمی جایگزین توری های بامبو که بوسیله چینی ها بکار می رفت، بعد ها این هنر وارد کشورهایی دیگر نظیر فرانسه و هلند شد. در ایران بعد از کارخانه سمرقند که توسط چینی ها اداره می شد، اولین کارخانه کاغذ سازی در سال 1328 در کهریزگ احداث شد که کاغذ های باطله را برای تولید کاغذ و مقوا استفاده می کرد، بعد از آن تعدادی واحد تولیدی دیگر در سایر نقاط ایران بوجود آمد. اولین کارخانه مدرن ایران در سال 1349 در «هفت تپه خوزستان» برای تولید کاغذ های تحریر با استفاده از تفاله نیشکر (baggasse) احداث شد. متعاقب آن کارخانه چوب و کاغذ ایران (چوکا) با استفاده از خمیر های وارداتی و خمیر های داخلی، کاغذ های کرافت وبسته بندی را تولید نمود.

تاریخچه بسته بندی پلاستیکی

توسعه صنعت پلاستیک به سال 1843 برمی گردد، وقتی دکتر montgomeric جراح آفریقایی گزارش داد که می توان با استفاده از ماده اولیه کائوچو (Percha gutta ) دسته خوبی برای چاقو ساخت. بعد از این که شرکت Percha gutta شکل گرفت جوهردان و توپ بیلیارد نیز تهیه گردید.
در رابطه با صنعت بسته بندی با اختراع پلی اتیلن پیشرفت غیر منتظره ای در انگستان رخ داد. در دسامبر 1935 شیمیدان های انگلستان طی واکنشی، تحت فشار زیاد و با تغییر دادن میزان به ماده جدیدی به نام اتیلن دست یافتند که خواص عایق حرارتی خوبی داشت.

تاریخچه بسته بندی منسوج

برای بسته بندی مواد غذایی (مثلا میوه و سبزیجات) منسوجات توری همان چیزی است که هم ویژگی دیده شدن و هم دوام را برآورده می کند. بعضی گوشت و فرآورده های گوشتی آماده، نیاز به محافظت دارند و بدین منظور از توریهای کشدار استفاده می شود. در نگهداری گوشتهای یخ زده توریهای کشدار کار جابه جایی و محافظت آنها را در برابر سرما زدگی تسهیل می کنند.

تاریخچه بسته بندی شیشه ای

پیش از اواخر قرن نوزدهم، نه تنها ابجو بلکه آب معدنی، سس، ترشی، مربا، و محصولات دیگر که پیش از این بصورت آزاد فروخته می شدند برای فروش در ضرفهای شیشه ای بسته بندی می شدند. بطری هنوز با روشی به نسبت عقب مانده تولید می شد. بطریهایی که به روش باد کردن در قالب، در این دوره تولید می شدند از آن چنان اشکال عجیب و غریبی برخوردار بودند که تا پیش از جنگ جهانی اول، هر شیشه ای که می شناختند و یک روزنه داشت، بطری می گفتند. اما در طول قرون گذشته، تولید بطری بتدریج رو به اصلاح گذاشت.
با ساخت و تولید انبوه بطری و تنوع در ابعاد و حجم آن بشر کنونی توانسته است در بسته بندیها ظروف شیشه ای را یک امر مهم به حساب آورد و تا حدودی نقش آن را آشکار سازد. امروزه بیش از صدها نوع از اجناس و مواد در بسته های شیشه ای بسته بندی می شوند و با کیفیت برتر به بازار فروش عرضه می شوند. البته باید متذکر شد که علم شیشه و شیه گری در ایران نیز از زمانهای قبل بوده و هم اکنون نیز رو به رشد است.

استفاده از شیشه برای امور بسته بندی بعد از جنگ جهانی دوم همواره سیر صعودی داشته است. چرا که شیوه های تولید سریع و پیوسته و اتوماسیون تولید بطریها و پرکردن آنها به تولیدکنندگان این امکان را داده که از پس تقاضاها بر آیند و قیمت آنها را پایین نگه دارند. در نتیجه پژوهشگران راههایی برای اصلاح هر چه بیشتر مقاومت مکانیکی و شیمیایی ظروف شیشه ای پیدا کردند و می کنند. بطور کلی باید گفت شیشه ماده ایده آلی برای ظروف بسته بندی یا ترکیبی از کارایی، بهداشتی، و زیبایی آن است. به عنوان یک مثال زنده می توان اذعان داشت که در بسیاری از کشورهای پیشرفته عمده ترین تولید کنندگان مواد غذایی (بخصوص غذای کودکان) استفاده از ظروف شیشه ای را در روش کار خود قرار داده اند. با تمام اینها هرچند که شیشه ماده مناسبی برای بسته بندی بعضی مواد است برای برخی کالاهای خاص بهترین ماده بسته بندی است .

اهداف بسته بندی

مهم ترین هدفی که در بسته بندی محصولات غذایی مدنظر است افزایش طول عمر نگهداری محصول یا Life Shelf آن می باشد. ماده بسته بندی از طریق تنظیم فضای مناسب در داخل بسته با توجه به ویژگی های نگهداری محصول زمان ماندگاری آن را افزایش می دهد. در این مورد به خصوص هماهنگی بین ویژگی های ماده بسته بندی و نیازهای نگهداری محصول می باید فراهم گردد . هدف دیگری که در استفاده از بسته بندی محصولات مدنظراست، بهبود حمل و نقل، انبارداری و عرضه محصول می باشد .

امروزه با پیشرفت تکنولوژی و تولید انبوه محصولات بدون استفاده از بسته بندی، عرضه محصول به صورت عمده فروشی یا خرده فروشی با بازار امکان پذیر نیست. یعنی با وجود اینکه به نظر می رسد بسته بندی یک هزینه اضافی را برای تولید کننده تحمیل می کند، اما باید در نظر داشت بدون استفاده از بسته بندی کل هزینه تولید به هدر می رود. در چنین بسته بندی هایی باید به ایعاد بسته از نقطه نظرقابلیت حمل و ن قل و عرضه آن توجه شود و همچنین باید به شیوه زندگی مردم و میزان مصرف محصولات مختلف در هر جامعه دقت شود. محصولات باید در بسته بندی هایی عرضه شوند که در صورت نیاز در یک یا دو وعده مورد مصرف قرار گیرند. این موضوع به خصوص در مورد محصولات صادراتی حائر اهمیت است.

بسته بندی از نقطه نظر جذاب نمودن ظاهر بسته و بازار پسند کردن آن نیز اهمیت زیادی دارد. این جنبه از بسته بندی کردن در بعضی موارد بقیه اهداف کاربرد آن را تحت پوشش قرار می دهد. در حالیکه تولید کننده هوشیار باید از این خطر دوری کند، چرا که سرمایه گذاری بیش از حد و اندازه بر این جنبه از بسته بندی نه تنها باعث موفقیت محصول در بازار نمی گردد بلکه شکست آن را نیز موجب می گردد. در این مورد می بایستی همواره میزان سرمایه گذاری انجام شده هماهنگ با محتویات درون بسته باشد چه از بعد اقتصادی و چه از بعد اطلاعاتی که از این طرق در اختیار مصرف کننده گذاشته می شود.

بسته بندی عمل مناسبی برای درج اطلاعات و ارایه اطلاعاتی است که تولید کننده موظف است در اختیار مصرف کننده قرار دهد. از این طریق رعایت قوانین و مقررات صنایع غذایی یاری می گیرند. ارایه اطلاعات ممکن است به صورت مستقیم یا غیر مستقیم انجام گیرد. درج اطلاعاتی نظیر دستورالعمل مصرف کالا، ترکیبات سازنده و ارزش غذایی آن، تاریخ مصرف، تاریخ انقضاء کالا، به طور مستقیم انجام می شود. در حالی که برخی اطلاعات به طور غیر مستقیم با استفاده از رنگی که در طراحی های بسته به کار رفته و یا علائم اختصاری که به طور بین المللی پذیرفته شده به مصرف کننده منتقل می گردد.

به عنوان مثال، رنگ سبز نشان دهنده بی ضرر بودن محصول است. این موضوع ممکن است به منشا طبیعی و یا گیاهی محصول مربوط گردد و یا به فراوری اضافه ای که جهت استخراج برخی ترکیبات مضر در آن محصول به کار رفته مربوط می گردد.
در هر حال مصرف کننده با دیدن رنگ سبز غالب در بسته احساس مطلوبی مبنی بر بی ضرر بودن آن خواهد داشت.
برخی رنگ ها به طور بین المللی برای برخی محصولات پذیرفته شده اند. مانند رنگ قهوه ای یا طلایی برای محصولات با منشا قهوه یا کاکائو.

در بسیاری از موارد برای ایجاد هماهنگی بین نیازهای نگهداری محصول غذایی مورد نظر و ماده بسته بندی لازم است از مواد بسته بندی مرکب یا Multi Layer Packaging Material استفاده گردد. چرا که یک لایه بسته بندی به تنهایی قادر نیست مجموعه نیازهای مورد نظر را تامین کند. بنابر این از مواد بسته بندی مرکب کمک گرفته می شود. در انتخاب لایه های مختلف که در بسته بندی محصول استفاده می شوند یکی از مسائل مهم علاوه بر ممانعت کنندگی آن نسبت به اکسیژن، نور و رطوبت عدم نفوذپذیری آن نسبت به ترکیبات فرار می باشد. علی الخصوص در مورد محصولاتی مثل قهوه، ادویه جات و پودر آبمیوه جات و سبزیجات معطره و غیره که با ویژگی عطر و طعم خاص خود شناخته می شوند.

یعنی ماده بسته بندی باید علاوه بر حفظ این ترکیبات معطره از نفوذ ترکیبات معطره مولد عطر و طعم نامطلوب در محصول نیز جلوگیری نماید.
که این مواد ممکن است از 3 طریق وارد محصول گردد:

  1. در اثرتجزیه ماده بسته بندی
  2. از طریق نفوذ ترکیبات افزودنی ماده بسته بندی
  3. از محیط اطراف بسته بندی

بنابر این یکی از مسایل مهمی که در ارتباط با انتخاب ماده بسته بندی برای محصول در نظر گرفته می شود تاثیر متقابل محصول و بسته بر روی هم می باشد که اصطلاحا Interaction می گویند.
مهم ترین ویژگی هایی که در انتخاب مواد بسته بندی مورد توجه قرار می گیرد عبارتند از:

  1. عدم تاثیر متقابل سوء، بین محصول و ماده بسته بندی: در این مورد اثر محصول غذایی بر روی ماده بسته بندی و اثر ماده بسته بندی بر روی محصول به طور متقابل مطرح می باشد.
  2. از دیگر ویژگی هایی که باید در انتخاب ماده بسته بندی دقت گردد ویژگی های مکانیکی ماده بسته بندی یعنی مقاومت آن در برابربرخورد ضربه و سوراخ شدگی است.
  3. مقاومت حرارتی ماده بسته بندی : بسیاری از محصولات غذای بلافاصله پس از فرآوری یعنی به صورت گرم و داغ در داخل بسته بندی وارد می شوند و همچنین بسیاری از محصولات را به شکل آماده به مصرف تولید می کنند و تنها در هنگام مصرف نیاز به حرارت دهی مجدد جهت گرم کردن نهایی وجود دارد. بنابر این مقاومت حرارتی ماده بسته بندی حایز اهمیت است.
  4. کم بودن وزن مخصوص ماده بسته بندی: این مساله به طور مشخص از نظر حمل و نقل اهمیت دارد و ویژگی اصلی مواد پلیمری و برتری آن بر فلزات و شیشه از این نقطه نظر می باشد.

انواع بسته بندی

  1. پلی اتیلن
  2. پلی پروپلین
  3. PET:Poly ethylene terephthalate
  4. P.S:Poly Styrene
  5. نایلون
  6. PVDC: Poly Vinily dene choloricle

تشریح فرآیند تهیه انواع برگه ( زردآلو قیسی هلو شلیل و نظایر آن )

  • کارگاههای مقدماتی تهیه برگه
    1. مرحله برداشت ( چیدن) :
      میوه باید در موقع برداشت , رسیده باشد علائم کلی شروع رسیدن عبارتست از شروع تغییر رنگ و درجه رسیدگی و زمان رسیدن محصول بستگی به نوع و رقم آن , شرایط آب و هوائی , منطقه و محل کاشت و غیره دارد . از اینرو میوه بتدریج که میرسد باید چیده شود .
      بهترین طریقه جهت چیدن میوه برای تهیه برگه چیدن با دست میباشد بخصوص در مورد قیسی و بعضی از انواع هلو حتمأ بایستی با دست چیده شوند . در صورتیکه چیدن با دست مقدور نباشد میتوان از طریق تکان دادن درخت نیز میوه را برداشت نمود که البته این روش به دلیل ایجاد صدمه مکانیکی در میوه توصیه نمیشود . هنگام چیدن میوه بایدرعایت کامل ازنظرنظافت وسلامت نسبی بشودودرزیردرختان باید از چادر یا حصیر و یا پوشش مناسب دیگری جهت جلوگیری از آلوده شدن میوه به خاک و خاشاک و گل و لای ونظایر آن استفاده نمود . پس از برداشت میوه ها درون جعبه های چوبی تمیزی قرار داده میشود .

      یادآوری 1) میوه مورد استفاده برای تهیه برگه زردآلو و قیسی باید دارای درجه رسیدگی متوسطی باشد یعنی نه خیلی رسیده باشد و نه خیلی نارس .
      یادآوری 2) در مورد هلو بهترین واریته ها واریته هائی هستند که هسته آنها به آسانی جدا شده و میوه آن درشت باشد و بهتر است از انواع گوشتی انتخاب گردد نه هلوی آبی .
      یادآوری 3) باید دقت نمود که از میوه ریخته شده در زیر درخت ( که خود به خود ریخته اند ) برای تهیه برگه استفاده نشود زیرا این میوهها به دلیل صدمه مکانیکی وارده به آنها و همچنین آلوده بودن به خاک و خاشاک جهت تهیه برگه مطلوب نمیباشند . در صورت استفاده از این میوهها بهیچ وجه نباید با میوه های چیده شده و سالم مخلوط شوند .
      یادآوری 4) چنانچه در باغی چند رقم میوه کاشت شده باشد هنگام برداشت باید دقت شود که هر میوه بطور جداگانه چیده شود و میوههای مختلف با یکدیگر مخلوط نگردند و همچنین اندازههای مختلف میوه با هم مخلوط نشوند .
      یادآوری 5) مقدار میوهای که روزانه چیده میشود باید متناسب با حجم کار و ظرفیت کارگاه مقدماتی باشد .

    2. هسته گیری و لپه کردن :
      پس از چیدن میوه باید عمل هسته گیری و لپه کردن انجام شود . عمل برش گیری وهسته گیری بایددراطاقهای مسقف ودورازنورخورشیدباشد. در ضمن سقف اطاق نباید فلزی باشد زیرا در اثر تشعشع و تابش نور خورشید خیلی گرم شده و حرارت آن در داخل اطاق منتشر میگردد و نیز عمل برش و لپه کردن بهتر است بر روی میزهائی با ارتفاع مناسب انجام گیرد و کف اطاق برش باید سیمانی و یا موزائیک شده باشد تا نظافت آن به آسانی بوسیله آب امکانپذیر باشد .

      برش میوه برای تهیه برگه از مراحل بسیار حساس میباشد و باید بوسیله کارد یا چاقوهای تیز و تمیز صورت گیرد و در صورت امکان میتوان از دستگاههای اتوماتیک نیز استفاده نمود . در مورد قیسی و بعضی از انواع برگه زردآلو که به صورت درسته تهیه میشوند فقط عمل هستهگیری بر روی آنها انجام میشود بدین ترتیب که نیمه شیاردار و محل گود میوه با کارد یا چاقو بریده شود بایدتذکردادکه عمل هسته گیری ولپه کردن باید تماما باکاردیاچاقو صورت گیرد و به هیچ وجه نباید نصف میوه را بریده و بقیه را با دست قطع کرد بلکه باید تمام اطراف میوه را با کارد یا چاقو بریده و از وجود هر گونه زائده و یا بریدگی در هر نیمه جلوگیری گردد زیرا باعث صدمه نسج میوه شده و از مرغوبیت آن میکاهد . میوه های هسته گیری شده و لپه شده را باید بر روی طبقهای چوبی مناسب بطور یک ردیفه قرار داد تا از چسبیدگی و لهیدگی آنها جلوگیری شود .

      یادآوری 1) چون عمل هسته گیری و لپه کردن با دست انجام میشود باید رعایت نظافت و مقررات بهداشتی بشود .
      یادآوری 2) هنگام برش و نیمه کردن دقت شود میوهها و ارقام مختلف و اندازه های مختلف محصول با یکدیگر مخلوط نشوند .

    3. مرحله انیدرید سولفورو زدن ( دود دادن با گوگرد) :
      پس از مرحله بریدن و لپه کردن میوه عمل دود گوگرد دادن صورت میگیرد . عمل گوگردزنی باید سریعأ و باید متعاقب بریدن میوه انجام شود تا از سیاهرنگ شدن محصول از یک طرف و حذف و نقصان ویتامینهای موجود بخصوص ویتامین C از طرف دیگر جلوگیری شود . میوههای بریده شده را باید طوری بر روی طبقه ای چوبی قرار داد که قسمت مقعر آنها به سمت بالا قرار گیرد . نوع طبقه ای چوبی باید به نحوی انتخاب شوند که به اندازه کافی سخت بوده و در مقابل عوامل جوی و وزن محصول مقاوم باشد .( عمق طبقها 7 5 سانتیمتر و ضخامت چوب یک سانتیمتر میباشد) .

      عمل دود گوگرد دادن به این صورت انجام میگیرد که :
      در صورتیکه در کارگاه عمل تهیه برگه اطاق مخصوص دود گوگردزنی وجود داشته باشد طبقهای حاوی میوه را روی چرخهای دستی گذاشته و به داخل اطاق دود گوگردزنی هدایت مینمایند معمولا ابعاد اطاقها طوری ساخته میشود که کمی بیشتر از حجم کلی طبقهای حاوی کالا باشد فاصله هر طبق از طبق دیگر حدود 15 سانتیمتر میباشد .

      طبقهای حاوی میوه در اطاق به نحوی روی هم چیده میشود که گاز و هوا بتواند از لابلای طبقها به راحتی عبور کرده و به کلیه میوههای داخل طبقها برسد . و پس از آن گوگرد را میسوزانند . گوگرد مورد استفاده باید حتی المقدور خالص بوده تا بهتر بسوزد و مخصوصأ باید عاری از آرسنیک باشد . گاهی برای بهبود عمل احتراق به آن حدود 5 درصد نیترات پتاسیم اضافه میکنند . گوگرد را میتوان هم در خارج از اطاق دودگوگردزنی سوزاند و دود آنرا به داخل اطاق هدایت نمود و هم میتوان عمل سوزاندن را در داخل اطاق انجام داد در هر دو حالت گوگرد را در داخل گودالی کوچک و یا در منقل و سینی و نظایر آن ریخته و آتش میزنند در صورتیکه گوگرد در خارج از اطاق سوزانده شود گاز انیدریدسولفور روی تولید شده به قسمت بالای اطاق دودگوگردزنی وارد شده و از آنجا بوسیله منافذی وارد اطاق میگردد و هوای مورد احتیاج برای احتراق از قسمت پائین اطاق وارد میشود انیدرنیدسولفور روی تولید شده از لابلای طبقهای میوه عبور نموده و به علت سنگینی آن به سمت پائین اطاق حرکت میکند .

      مقدار گوگرد مورد احتیاج برای هر متر مکعب اطاق گوگردزنی حدود 80 40 گرم بوده و طول مدت دودگوگرد دادن 3 الی 6 ساعت میباشد ( مقدار انیدرنیدسولفورو در محصول خشک شده نباید از دو گرم در هزار گرم تجاوز نماید .) گاهی گوگرد را در منقل یا سینی کوچکی ریخته و آن را آتش زده و در کف اطاق قرار میدهند برای آنکه گوگرد مرتب بسوزد باید سقف اطاق گوگردزنی دارای منفذی باشد که بتوان دهانه آنرا بطور دلخواه کم و بیش یا باز و بسته نمود . هدف از این عمل سهولت ورود هوا به داخل اطاق و یکنواختی عمل پخش انیدریدسولفورو به لابلای طبقها میباشد همچنین برای همگن شدن پخش دود گوگرد در اطاق گوگردزنی دریچه دیگری در پائین اطاق وجود دارد که با باز و بسته کردن تدریجی دریچه پائین و بالای اطاق جریان هوا در داخل اطاق برقرار میشود .

      در صورتیکه در محل کارگاه اطاق مخصوص دودگوگردزنی وجود نداشته باشد کلیه طبقهای حاوی میوه را با فواصل معینی روی یکدیگر قرار داده و روی آنرا با پوشش مناسب غیر قابل نفوذی ( نظیر چادر برزنتی یا پلاستیکی ) پوشانده آنگاه عمل احتراق طبق آنچه که در بالا گفته شد انجام شود . و پس از مدت زمان لازم پوشش مذکور جهت عمل تهویه برداشته شود .

      یادآوری 1) مقدار انیدرید سولفوروی مورد استفاده باید به قدری باشد که تمام رنگها باستثنای رنگ کاروتن را از بین ببرد . بنابراین رنگ برگه پس از گوگرد زدن باید زرد روشن و شفاف باشد .
      یادآوری 2) هنگام عمل انیدریدسولفورو زدن باید دقت شود که مقررات بهداشتی و ایمنی کاملا رعایت شود .
      یادآوری 3) از مخلوط کردن میوههای مختلف و ارقام گوناگون و همچنین اندازههای مختلف هنگام گوگرد زدن خودداری شود .
      یادآوری 4) دقت شود که عمل گوگورد زدن بخوبی صورت گیرد چون در غیر اینصورت رنگ برگه به سرعت تیره خواهد شد و از مرغوبیت آن کاسته میشود .

    4. مرحله خشک کردن :
      بعد از عمل سولفوره کردن میوه باید هرچه زودتر خشک شود . میوه بریده شده و دودگوگرد زده شده را باید فورا از اطاق یا چادر گوگردزنی خارج ساخت و اقدام به خشکانیدن آن نموده چنانچه این عمل سریعأ انجام نشود محل گودی برگه پر از شیره سلولی گشته و باعث کثیف شدن طبقها و پائین آمدن کیفیت میوه خواهد شد . محل خشکانیدن برگه باید دور از جاده و محل عبور و مرور اشخاص باشد و نزدیک به محل بریدن و نیمه کردن میوه باشد کف محوطه خشک کردن باید از سیمان یا آجر با سنگ ساخته شود و اطراف محل خشک کردن باید از علفهای ریز پوشیده شده باشد زیرا گرد و خاک موجود در اطراف محل در موقع وزش باد بر روی برگه حمل شده و باعث تنزل مرغوبیت آن خواهد شد محل مورد استفاده برای خشکانیدن باید شیبدار بوده تا از حداکثر نور خورشید استفاده گردد و محوطه خشک کردن حداقل حدود 30 سانتیمتر از سطح زمین اطراف بلندترباشد .

      سطح محوطه خشکانیدن باید متناسب با سطح کلی باغ و محصول باغ و برگه تهیه شده باشد طبقهای حاوی برگه باید در فواصل معینی بر روی محوطه خشکانیدن قرار گیرد و برای جلوگیری از نفوذ گرد و غبار و مواد خارجی و همچنین حمله آفات بهتر است روی طبقها با تورهای نازک و یا پوشش مناسب دیگری که هوا را از خود عبور میدهد پوشانده شود مدت زمان خشکانیدن برگه بسته به اندازه میوه و شرایط آب و هوائی متغیربوده و بین 1 تا 7 روز میباشد هر چند بار یکدفعه باید برگه ها را پشت و رو کرد تا تمام قسمتهای برگه بطور یکنواخت خشک شوند حرارت آفتاب باعث خواهد شد که رنگ میوه پس از خشک شدن کمی تغییر نموده و پررنگتر شود .

      وقتی که بطور متوسط میوه ها خشک شده باشد باید طبقها را روی یکدیگر دسته کرده و در سایه قرار داده تا بقیه رطوبت آن نیز بتدریج تبخیر شود . طرز گذاشتن سینیها و طبقهای محتوی برگه باید به نحوی باشد که هوا بتواند به آسانی از بین طبقات آن عبور نماید . در خاتمه عمل رطوبت برگه باید به حدی باشد که برگه در اثر فشار معمولی بین انگشتان به هیچ وجه له نشده و مایعی از آن خارج نگردد و بدست نچسبد .

      در مواقعی که هوا بارانی بوده و خطر ضایع شدن محصول وجود داشته باشد برای کوتاه کردن زمان خشک کردن میتوان از گرمخانه استفاده نمود بدین ترتیب که سینیها و طبقهای محتوی برگهها را به مدت یک روز در مقابل آفتاب قرار داده و سپس به مدت 12 ساعت در حرارت 55 تا 60 درجه سانتیگراد کاملا خشک نمود . برگه های بدست آمده باید نرم و قابل تا کردن باشد ولی به هیچ وجه نباید چسبیده و لوله شده باشد .

      یادآوری 1) باید دقت شود که برگهها هیچگاه در تماس مستقیم با زمین و با خاک و خاشاک نباشد .
      یادآوری 2) بهتر است هنگام بارندگی از پلاستیک یا پوشش مناسب غیرقابل نفوذ به آب برای پوشاندن محصول استفاده نمود تا از باران خوردگی و ضایعات بعدی جلوگیری به عمل آید .
      یادآوری 3) هنگام خشک کردن دقت شود که میوههای مختلف و ارقام و گونههای دیگر و همچنین اندازههای مختلف برگه با یکدیگر مخلوط نشوند .

    5. جمع آوری محصول خشک شده :
      پس از آنکه برگه به اندازه کافی رطوبت خود را از دست داد باید هر چه زودتر جمع آوری گردد رطوبت برگه هنگام جمع آوری باید بحدی باشد که اگر مقداری از برگه های هر طبق را بطور جداگانه میان دست بفشاریم بعد از باز گردن دست به هیچ وجه حالت چسبندگی نداشته باشد . برگه های جمع آوری شده در داخل جعبه های چوبی تمیز و ضدعفونی شده قرار داده شده و به مراکز بسته بندی انتقال داده میشود .

      یادآوری 1) هنگام جمعآوری برگه باید دقت شودکه انواع واندازه های مختلف ان بایکدیگرمخلوط نشوند.
      یاداوری 2) هنگام قراردادن برگه ها در جعبه های چوبی باید دقت شود که در هر جعبه بیش از ظرفیت و گنجایش آن پر نشود چون اگر برگه ها بطور فشرده روی یکدیگر قرار گیرند باعث لهیدگی و چسبندگی شده و از مرغوبیت آن کاسته میشود .

    6. مرحله انبار کردن :
      برگه جمع آوری شده باید در انبارهای کاملا خنک و خشک و قابل تهویه و تمیز و بهداشتی که غیرقابل نفوذ حشرات و آفات انباری باشد نگهداری شود تا بعد به کارگاه های بسته بندی انتقال داده شوند .
      یادآوری 1) انبار باید قابل شستو شو باشد و نظافت کامل در آن رعایت شود .
      یادآوری 2) برگههای انبار شده باید در فواصل زمانی مناسب ضدعفونی شود .
      یادآوری 3) حجم انبار باید متناسب با مقدار برگه های تهیه شده باشد و باید دقت شود که از تلنبار شدن برگه بر روی یکدیگر بیش از 75 سانتیمتر و در نتیجه ایجاد لهیدگی و شکستگی و چسبندگی جلوگیری به عمل آید .
      یادآوری 4) باید دقت شود که برگه های مختلف با یکدیگر مخلوط نشوند .
  • کارگاههای درجه بندی و بسته بندی انواع برگه

    پس از طی مراحل مقدماتی فوق که در ضمن از مهمترین مراحل تهیه برگه مرغوب و با کیفیت مطلوب میباشد برگه ها را جهت شستوشو , سورت , درجه بندی , بسته بندی و ضدغفونی به کارگاههای بسته بندی منتقل مینمایند هرچه عملیات بسته بندی سریعتر انجام گیرد درصد آلودگی و خطر آفت زدگی کمتر خواهد بود در ضمن باید دقت نمود که هنگام حمل و نقل ارقام مختلف برگه بایکدیگرمخلوط نشده و نیز صدماتی به آن وارد نیاید .

    یادآوری ) توصیه میشود که برای جلوگیری از صدمات ناشی از حمل و نقل و نیز صرفه جوئی در هزینه حمل و نقل کارگاههای بست هبندی در محل تولید میوه دائر شوند .
    عملیاتی که در کارگاههای بسته بندی بر روی محصول باید انجام گیرد بشرح زیر میباشد :

    1. شست و شو
      برگه های تهیه شده به شرح فوق پس از ورود به مراکز بسته بندی ابتدا باید شسته شود زیرا هر قدر که رعایت نکات لازم برای جلوگیری از آلودگی آنها بشود با وجود این ممکنست در حین خشکانیدن و یا حمل و نقل و یا به علل دیگر کثافات و گرد و خاک به سطح میوه بچسبد از اینرو برگهها باید شسته شوند که البته عمل شستو شو بسته به نوع و درجه تمیزی آن ممکن است بطور کمتر و یا بیشتر انجام گیرد . شستو شو میتواند به صورت پاشیدن آب بر روی برگه ها ( در صورت کم بودن آلودگی ) و یا خیساندن در آب به مدت معینی در حوضچه های مخصوص و یا بوسیله دستگاه شستوشو صورت گیرد .

      یادآوری 1) در موقع شست باید باید دقت شود که هیچ نوع صدمه ای به برگه ها وارد نیاید که باعث لهیدگی و یا پاره گی و تغییر فرم برگه ها شود .
      یادآوری 2) برای شست و شو باید آب پاک و تمیز باندازه کافی وجود داشته باشد .
      یادآوری 3) حوضچه های شست وشو باید از سیمان ساخته شود و فاضلاب یا شیب مناسب داشته باشد .
      یادآوری 4) مخزن آب باید قابل کنترل بوده و در صورت لزوم بتوان آنرا ضدعفونی کرد .
      یادآوری 5) دقت شود که هنگام شستشو برگه های مختلف با یکدیگر مخلوط نشوند .

    2. عمل سولفوره کردن
      باید برگه ها را روی طبقهای مناسب و تمیز چوبی بطور یک ردیفه چید.
      یادآوری) چنانچه پس از شستشو میزان گاز اندرید سولفورو موجود در برگه ها بi اندازه مطلوب دود دادن مجدد لازم نیست .
    3. خشک کردن
      پس از عمل شستوشو و سولفوره کردن برگهها باید بلافاصله خشک شوند . کارگاه باید محلی برای خشک کردن برگه ها داشته باشد که دور از مسیر عبور و مرور افراد و همچنین دور از محل نگهداری حیوانات و پرندگان و سایر عوامل آلوده کننده باشد .
    4. سورت و درجه بندی
      بهتر است عمل سورت کردن و درجه بندی بلافاصله پس از جمعآوری و خشک شدن برگه های شسته شده انجام گیرد . درصورتیکه انجام این عمل مقدور نباشد برگه های جمعآوری شده را میتوان بتدریج از انبار خارج و نسبت به سورت کردن درجه بندی آن اقدام نمود . قبل از شروع عمل باید مطمئن شد که برگه عاری از هر گونه آفات انباری زنده در مراحل مختلف زندگی بوده و مورد حمله موجودات ذره بینی و تخمیر و فساد واقع نشده باشد .

      سپس برای سورت کردن آنرا بر حسب نوع و رقم روی نوار نقاله ریخته و از نظر کیفیت , رنگ , درشتی و ریزی , آلودگی , نارسی , لهیدگی , آفتزدگی و سایر عوامل مؤثر در درجهبندی و تفکیک و درصورتیکه کارگاه مجهز به نوار نقاله نباشد میتوان برگه را روی میزهای تمیز و قابل شستو شوئی که روی آن با پارچه تمیزی پوشانده شده باشد ریخته و عمل تفکیک را انجام داد در غیر اینصورت ممکنست پارچه تمیزی روی کف اطاق پهن کرد و برگه را روی آن ریخته و نسبت به تفکیک و سورت آن اقدام نمود .

      یادآوری) ممکنست پس از برداشت محصول و قبل از عمل برش و هسته گیری میوه ها را از نظر ابعاد طبقه بندی نمود ( از نظر ریزی و درشتی ) و محصول هر طبقه را از یکدیگر جدا نموده و بطور مجزا اعمال هسته گیری , دود دادن , خشکانیدن و غیره را که شرح داده شده بر روی آنها انجام داد و باید رعایت نمود که برگه های با ابعاد مختلف از نظرتأمین یکنواختی با یکدیگر مخلوط نشوند .

    5. بسته بندی
      پس از انجام عملیات فوق الذکر برگه ها بسته به نوع و درجه آنها آماده بسته بندی میباشد که میتوان آنها را به صورت بسته بندیها کوچک و بزرگ , در کیسه های پلاستیکی , سلوفانی و یا در کارتن و جعبه های چوبی بسته بندی نمود , در این مرحله باید رعایت کامل بهداشت و حفاظت از نفوذ آفات انباری و سایر میکروارگانیسم ها و نظایر آن طبق استانداردهای مربوط به بسته بندی انجام گیرد . به نحوی که هیچگونه امکان آلودگی در آن نباشد و همچنین مفاد استانداردهای انواع برگه در مورد بسته بندی باید رعایت گردد .
    6. ضدعفونی
      پس از عملیات بسته بندی مرحله ضدعفونی برگه ها میتواند طبق آئین کار ضدعفونی خشکبار و حبوبات شماره 2339 انجام گیرد .
    7. انبار کردن
      از مراحل مهم نگهداری محصول مرحله انبار کردن است . بطور کلی انبار جهت نگهداری مواد غذائی بایستی همواره خشک و خنک و غیرقابل نفوذ آفات بخصوص آفات انباری باشد و نیز انبار نباید در مکان مرطوب و نمناک باشد و دیوارها و کف باید بدون درز بوده و پنجره ها با تور سیمی ریز مجهز باشد تا آفات و حشرات بداخل آن راه نیابند .

      یادآوری 1) از انبار کردن محصول سال قبل با محصول جدید خودداری شود .
      یادآوری 2) محل انبار کردن باید حداقل سالی یکبار مرمت , نظافت و ضدعفونی گردد

  • ویژگیهای بهداشتی کارگاه

    ویژگیهای بهداشتی کارگاه های مقدماتی و کارگاههای بسته بندی از قبیل وضعیت ساختمان کارگاهها , سالن کار , سالن غذاخوری , حمام , توالت , وضعیت بهداشتی لوازم و ماشین آلات , تهویه , نور، حرارت , وضعیت آب و فاضلاب , مسائل امدادی و کمکهای اولیه و غیره باید طبق مقررات بهداشتی وزارت بهداری عمل گردد .

User Rating: 0.6 ( 1 votes)
به این مطلب امتیاز دهید:
2 رای3.5/5
گرد آورنده
ایـ توجیهی
برچسب ها
دانلود رایگان طرح توجیهی

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
سبدخرید حذف شد . Undo
  • هیچ محصولی در سبد وجود ندارد.
بستن
بستن